Περισσότερα από €300 εκατ. μένουν αδιάθετα από τα προγράμματα «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ», παρά τη μεγάλη ζήτηση και τη στεγαστική κρίση
Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα αποκάλυψε ένα από τα μεγαλύτερα παράδοξα της αγοράς ακινήτων: την ώρα που η ζήτηση για κατοικία «εκρήγνυται», περισσότερα από 300 εκατ. ευρώ από τα προγράμματα «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ» οδηγούνται εκτός απορρόφησης επειδή απλώς δεν υπάρχουν αρκετά επιλέξιμα ακίνητα.
Παρά τις χιλιάδες αιτήσεις και την έντονη πίεση από νέα ζευγάρια και νοικοκυριά που αναζητούν πρόσβαση σε φθηνή χρηματοδότηση, η πραγματική αγορά αποδείχθηκε αδύνατο να καλύψει τα αυστηρά κριτήρια των προγραμμάτων.
Το αποτέλεσμα είναι αποκαλυπτικό για τη σημερινή εικόνα του real estate: διαθέσιμα δισεκατομμύρια, αλλά περιορισμένη προσφορά κατοικιών σε τιμές και προδιαγραφές που να μπορούν να υποστηρίξουν κοινωνική στεγαστική πολιτική.
Από το «Σπίτι μου Ι» έμειναν αδιάθετα περίπου 50 εκατ. ευρώ σε σύνολο προϋπολογισμού ενός δισ. ευρώ, ενώ στο «Σπίτι μου ΙΙ» εκτιμάται ότι περίπου 300 εκατ. ευρώ δεν θα καταφέρουν να διοχετευθούν στην αγορά, παρά το γεγονός ότι το πρόγραμμα διαθέτει συνολικό «πακέτο» δύο δισ. ευρώ.
Χιλιάδες προεγκρίσεις χωρίς αγορά κατοικίας
Το μεγαλύτερο πρόβλημα και στα δύο προγράμματα δεν ήταν η έλλειψη ενδιαφέροντος ούτε η χρηματοδότηση, αλλά η ίδια η αγορά κατοικίας.
Χιλιάδες δικαιούχοι που εξασφάλισαν προέγκριση δανείου βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια σκληρή πραγματικότητα: αδυναμία εντοπισμού ακινήτου που να πληροί τα κριτήρια παλαιότητας, τετραγωνικών και ανώτατης τιμής αγοράς.
Σε πολλές περιοχές της χώρας, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα, οι τιμές των διαθέσιμων κατοικιών κινήθηκαν πολύ πάνω από τα επιτρεπόμενα όρια, ενώ σημαντικό μέρος του παλαιού αποθέματος είτε αποσύρθηκε από την αγορά είτε κατευθύνθηκε σε βραχυχρόνιες μισθώσεις και επενδυτική αξιοποίηση.
Το «Σπίτι μου Ι», που χρηματοδοτήθηκε κατά 75% από τη ΔΥΠΑ και κατά 25% από τις τράπεζες, ολοκληρώθηκε με σημαντικό μέρος των εγκεκριμένων συναλλαγών να μην εκταμιεύεται ποτέ, οδηγώντας ουσιαστικά τα αδιάθετα ποσά πίσω στον κρατικό προϋπολογισμό.
Ανάλογη εικόνα διαμορφώνεται και στο «Σπίτι μου ΙΙ», το οποίο χρηματοδοτείται κατά 50% από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και κατά 50% από τις τράπεζες.
Με το πρόγραμμα να ολοκληρώνεται στις 2 Ιουνίου, οι μέχρι στιγμής εγκεκριμένες αιτήσεις αντιστοιχούν σε περίπου 1,7 δισ. ευρώ, στοιχείο που ουσιαστικά «κλειδώνει» την ύπαρξη αδιάθετου ποσού κοντά στα 300 εκατ. ευρώ.
Το στεγαστικό πρόβλημα μετατρέπεται σε κρίση προσφοράς
Οι τράπεζες αναγνωρίζουν πλέον ανοιχτά ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι η χρηματοδότηση, αλλά η εξαιρετικά περιορισμένη προσφορά επιλέξιμων ακινήτων.
Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι το ελληνικό στεγαστικό πρόβλημα έχει μετατραπεί σε κρίση προσφοράς, με τη διαθέσιμη κατοικία να μην επαρκεί για να καλύψει τη ζήτηση ακόμη και όταν υπάρχουν επιδοτούμενα δάνεια και κρατική στήριξη.
Παράλληλα, το γεγονός ότι το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας πλησιάζει προς την ολοκλήρωση του κύκλου του δημιουργεί νέα πίεση για το πώς θα χρηματοδοτηθούν αντίστοιχες στεγαστικές δράσεις τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τα πρόσθετα κεφάλαια που θα απαιτηθούν στο μέλλον αναμένεται να προέλθουν από εργαλεία που διαχειρίζεται η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η αναφορά του πρωθυπουργούΚυριάκου Μητσοτάκη στο ενδεχόμενο δημιουργίας ενός νέου προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙΙ».
Μιλώντας στο συνέδριο «Δημογραφικό 2026», άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας στεγαστικής παρέμβασης, επισημαίνοντας ότι ενδεχομένως να υπάρξουν οι οικονομικές δυνατότητες για ακόμη ένα αντίστοιχο πρόγραμμα.
Διαβάστε επίσης: Νέο «Σπίτι μου ΙΙΙ» 1 δισ. ευρώ: Ποιοι δικαιούνται χαμηλότοκα δάνεια για πρώτη κατοικία και με τι όρους
Μ.Η.Τ. 242183