Η BofA προειδοποιεί για πληθωρισμό 4% και ανάπτυξη σε τροχιά επιβράδυνσης – «Για την Ευρώπη, το πλήγμα θα είναι πιο άμεσο»
Η νέα ανάγνωση της Bank of America για την πορεία του πληθωρισμού δεν αφήνει πολλά περιθώρια εφησυχασμού. Ο αμερικανικός οίκος βλέπει τον συνολικό δείκτη PCE να επιταχύνει άμεσα και να πλησιάζει το 4% σε ετήσια βάση μέσα στο τρέχον τρίμηνο, καθώς το νέο ενεργειακό σοκ περνά με ταχύτητα από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο στην πραγματική οικονομία.
Το μήνυμα είναι ότι η αγορά μπορεί να κοιτάζει κυρίως τις επόμενες κινήσεις των κεντρικών τραπεζών, όμως η μεγάλη απειλή βρίσκεται ξανά στο ίδιο σημείο, στις τιμές της ενέργειας, στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στο αυξανόμενο κόστος παραγωγής. Σύμφωνα με το νέο βασικό σενάριο της BofA, το Brent εκτιμάται ότι θα κινηθεί κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι για το υπόλοιπο του 2026, με μέση τιμή 92,5 δολάρια φέτος, εξέλιξη που αρκεί για να τροφοδοτήσει ταχύτερη άνοδο του πληθωρισμού και να αναγκάσει τις αγορές να επανατιμολογήσουν το ρίσκο.
Η ενέργεια ξαναγίνεται ο απόλυτος καταλύτης
Η ουσία της ανάλυσης της Bank of America είναι ότι η παγκόσμια οικονομία δεν δέχεται απλώς ένα πετρελαϊκό σοκ, αλλά ένα πολύ ευρύτερο ενεργειακό πλήγμα. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί η μετάδοση δεν σταματά στην αντλία καυσίμων. Περνά στην ηλεκτροπαραγωγή, στα τρόφιμα μέσω των λιπασμάτων, στο μεταφορικό κόστος, στη βιομηχανία και τελικά στον πυρήνα του πληθωρισμού. Γι’ αυτό και ο οίκος θεωρεί πως, ακόμη κι αν οι τιμές του πετρελαίου αποκλιμακωθούν το 2027, το επίπεδο των τιμών θα έχει ήδη μετατοπιστεί πιο ψηλά σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις. Η BofA αναθεωρεί ανοδικά όχι μόνο τον headline PCE αλλά και τον core PCE στις ΗΠΑ, ενώ παράλληλα μειώνει τις εκτιμήσεις για την παγκόσμια ανάπτυξη το 2026 στο 3,1% από 3,5% και αυξάνει την πρόβλεψη για τον παγκόσμιο πληθωρισμό στο 3,3% από 2,4%. Με απλά λόγια, η ζημιά δεν είναι μόνο βραχυπρόθεσμη. Αρχίζει από την ενέργεια, αλλά κινδυνεύει να μονιμοποιηθεί σε ολόκληρη την αλυσίδα τιμών.
Η αμερικανική οικονομία, κατά την BofA, θα αντέξει καλύτερα από άλλες μεγάλες περιοχές, αλλά δεν θα βγει αλώβητη. Η πρόβλεψη για την ανάπτυξη στις ΗΠΑ το 2026 κατεβαίνει στο 2,3%, ενώ ο headline PCE αναμένεται να κορυφωθεί στο 3,8% το δεύτερο τρίμηνο. Στην ευρωζώνη, η εικόνα είναι σαφώς πιο βαριά: η ανάπτυξη περιορίζεται στο 0,6% και ο πληθωρισμός ανεβαίνει στο 3,3%, με το φυσικό αέριο να προσθέτει διάρκεια και επιμονή στην ακρίβεια. Δεν είναι τυχαίο ότι σήμερα αξιωματούχοι και οικονομικά ινστιτούτα στην Ευρώπη προειδοποιούν ήδη για επιδείνωση του σκηνικού. Το Reuters μετέδωσε ότι ο Σλοβένος κεντρικός τραπεζίτης Primož Dolenc θεωρεί πως η ευρωζώνη μπορεί να βρίσκεται ήδη πιο κοντά στο «δυσμενές σενάριο» της ΕΚΤ, ενώ τα κορυφαία γερμανικά ινστιτούτα υποβάθμισαν τις προβλέψεις ανάπτυξης και ανέβασαν τις εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό λόγω της ανατίμησης πετρελαίου και αερίου.
Το μεγάλο πρόβλημα δεν είναι μόνο ο πληθωρισμός, αλλά ο στασιμοπληθωρισμός
Εδώ βρίσκεται και το πιο ανησυχητικό στοιχείο της έκθεσης. Η Bank of America δεν περιγράφει μια απλή φάση ακριβής ενέργειας, αλλά ένα περιβάλλον ήπιου προς έντονου στασιμοπληθωρισμού, όπου οι τιμές τρέχουν πιο γρήγορα από όσο αντέχει η ανάπτυξη. Στις ΗΠΑ, η Fed εξακολουθεί να προβλέπεται ότι θα μπορούσε να προχωρήσει σε μειώσεις επιτοκίων συνολικά κατά 50 μονάδες βάσης μέσα στη χρονιά, αλλά πλέον αργότερα, προς Σεπτέμβριο ή Οκτώβριο, και με πολύ αυξημένο κίνδυνο να μη γίνουν καθόλου.
Στην ευρωζώνη, αντίθετα, η BofA εκτιμά πλέον δύο αυξήσεις επιτοκίων της ΕΚΤ μέσα στο καλοκαίρι, πριν αρχίσει εκ νέου ένας κύκλος χαλάρωσης το 2027. Αυτό από μόνο του αποτυπώνει την αλλαγή φάσης: οι κεντρικές τράπεζες δεν κινούνται πια πάνω σε καθαρό αποπληθωριστικό έδαφος, αλλά σε ναρκοπέδιο, όπου κάθε κίνηση μπορεί να χτυπήσει είτε την ανάπτυξη είτε την αξιοπιστία τους στη μάχη κατά του πληθωρισμού.
Η BofA επιμένει επίσης ότι οι αγορές μπορεί να αποδειχθούν υπερβολικά αισιόδοξες αν θεωρούν πως η ενεργειακή αναταραχή θα λήξει γρήγορα χωρίς μόνιμο αποτύπωμα. Το βασικό της σενάριο παραμένει σχετικά ελεγχόμενο, με αποκλιμάκωση της κρίσης πριν από το τέλος Απριλίου, όμως ακόμη και σε αυτή την εκδοχή υπολογίζει ότι μέρος της ζημιάς έχει ήδη εγγραφεί. Αντίθετα, σε ένα σενάριο κλιμάκωσης με πετρέλαιο στα 130 δολάρια κατά μέσο όρο το 2026 και κορυφές πάνω από τα 150 δολάρια, η συζήτηση δεν θα αφορά πια μόνο υψηλότερο πληθωρισμό, αλλά πραγματικό κίνδυνο ύφεσης, πίεσης στις αγορές περιουσιακών στοιχείων και βαθύτερης φθοράς στην κατανάλωση και στις επενδύσεις. Εκεί ακριβώς εδράζεται και η πιο τολμηρή προειδοποίηση του οίκου: το tail risk είναι αισθητά μεγαλύτερο από όσο προεξοφλείται σήμερα.
Τι σημαίνει για τις αγορές και την επόμενη μέρα
Για τους επενδυτές, τις κυβερνήσεις και τις κεντρικές τράπεζες, η νέα εξίσωση είναι πιο σκληρή από όσο έδειχνε στις αρχές του έτους. Η οικονομία μπαίνει σε περίοδο όπου η ενέργεια ανεβάζει τον πληθωρισμό γρήγορα, αλλά η ανάπτυξη φθείρεται πιο αργά και πιο ύπουλα. Αυτό κάνει την ανάγνωση των μακροοικονομικών δεδομένων πιο δύσκολη και αυξάνει τις πιθανότητες λανθασμένης πολιτικής αντίδρασης.
Για την Ευρώπη, όπου η εξάρτηση από το ενεργειακό κόστος είναι μεγαλύτερη, το πλήγμα θα είναι πιο άμεσο.
Για τις ΗΠΑ, η εικόνα είναι πιο ανθεκτική, αλλά όχι άτρωτη.
Και για τις αγορές, το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το σοκ δεν έχει ακόμη αποτιμηθεί πλήρως, ιδίως αν οι διαταραχές στην ενέργεια και στις αλυσίδες εφοδιασμού κρατήσουν περισσότερο από όσο ελπίζει το consensus. Η προειδοποίηση της Bank of America είναι, τελικά, κάτι πολύ περισσότερο από μια απλή αναθεώρηση προβλέψεων. Είναι μια υπενθύμιση ότι η μάχη με τον πληθωρισμό όχι μόνο δεν τελείωσε, αλλά μπορεί να μπαίνει στην πιο επικίνδυνη φάση της.
Διαβάστε επίσης: «Καμπανάκι» από Γραφείο Προϋπολογισμού: Πληθωρισμός σε άνοδο, ανάπτυξη υπό πίεση – Στο επίκεντρο το χρέος
Μ.Η.Τ. 242183