Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποιεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση κινδυνεύει να εγκατασταθεί σε τροχιά αργής και μέτριας ανάπτυξης, αν δεν προχωρήσει άμεσα σε μεταρρυθμίσεις που θα ενισχύσουν την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητά της. Η προειδοποίηση έρχεται σε συνέχεια των φθινοπωρινών προβλέψεων της Κομισιόν, που δείχνουν συγκρατημένη ανάπτυξη για την Ευρωζώνη.
Αδράνεια, γεωπολιτικές εντάσεις και χαμηλή παραγωγικότητα απειλούν την οικονομική δυναμική της Ευρώπης, ενώ το ΔΝΤ επισημαίνει ότι οι πόροι για ανάπτυξη υπάρχουν – πρέπει να αξιοποιηθούν καλύτερα.
Το ΔΝΤ καλεί τις χώρες της ΕΕ σε μια «οικονομική αφύπνιση», προειδοποιώντας ότι χωρίς βαθιές μεταρρυθμίσεις για την αύξηση της παραγωγικότητας, η Ένωση θα συνεχίσει να κινείται με μέτριους ρυθμούς ανάπτυξης. Οι φθινοπωρινές προβλέψεις της Κομισιόν για το 2026 δείχνουν ότι το ΑΕΠ της Ευρωζώνης θα επιβραδυνθεί στο 1,2% (από 1,3% φέτος), ενώ για ολόκληρη την ΕΕ θα παραμείνει στα 1,4%, ποσοστά σημαντικά χαμηλότερα από αυτά σε ΗΠΑ και Κίνα.
«Η Ένωση πρέπει να λάβει αποφασιστικά μέτρα για να απελευθερώσει την εσωτερική ανάπτυξη», τόνισε ο Επίτροπος Οικονομίας, Βάλντις Ντομπρόβσκις, υπογραμμίζοντας την ανάγκη απλούστευσης της ρύθμισης, ενίσχυσης της καινοτομίας και ολοκλήρωσης της ενιαίας αγοράς.
Η έκθεση της Κομισιόν επισημαίνει ότι οι καθοδικοί κίνδυνοι παραμένουν σημαντικοί, με την αβεβαιότητα γύρω από την εμπορική πολιτική και τις γεωπολιτικές εντάσεις να απειλούν περαιτέρω την ανάπτυξη. Παράλληλα, το ΔΝΤ είχε ήδη προειδοποιήσει για τον κίνδυνο έκρηξης του χρέους στην Ευρώπη έως το 2040, λόγω αυξημένων πιέσεων για δαπάνες και υψηλότερου κόστους δανεισμού.
Σύμφωνα με τον Alfred Kammer, διευθυντή της περιφέρειας Ευρώπης του ΔΝΤ, η Ευρώπη κινδυνεύει να εισέλθει σε μακροπρόθεσμη στασιμότητα χωρίς άμεση δράση. Η ανάπτυξη της Ευρωζώνης προβλέπεται στο 1,2% το 2025 και 1,1% το 2026, φτάνοντας προσωρινά στο 1,4% το 2027, πριν επανέλθει στο 1,1%.
Το θεμελιώδες πρόβλημα εντοπίζεται στην παραγωγικότητα: η Ευρώπη διαθέτει κεφάλαια και ανθρώπινο δυναμικό, αλλά δεν τα αξιοποιεί επαρκώς. Σχεδόν τα τρία τέταρτα της διαφοράς στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ με τις ΗΠΑ οφείλονται στην κατώτερη παραγωγικότητα. Επιπλέον, η χαμηλή συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα, η κατακερματισμένη χρηματοδότηση και οι υψηλές διασυνοριακές εμπορικές και φορολογικές δυσκολίες περιορίζουν τις επενδύσεις και την ανάπτυξη.
Το ΔΝΤ προτείνει μεταρρυθμίσεις όπως η μείωση των διασυνοριακών εμποδίων, η εναρμόνιση των νομικών καθεστώτων, η απλοποίηση της φορολογίας και η ενίσχυση της χρηματοδότησης επιχειρηματικών κεφαλαίων. Αν υλοποιηθούν, η παραγωγικότητα και το κατά κεφαλήν εισόδημα θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και 20%.
Η προειδοποίηση είναι σαφής: H Ευρώπη διαθέτει όλα τα απαραίτητα εργαλεία για ταχύτερη ανάπτυξη, αλλά η καθυστέρηση στις μεταρρυθμίσεις θα διατηρήσει το μπλοκ σε μέτρια πορεία, με τον κίνδυνο διεύρυνσης του χάσματος με τις ΗΠΑ.
Μ.Η.Τ. 242183