Πλήρης σύνταξη – ΕΦΚΑ: Πόσο κοστίζει πλέον η εξαγορά πλασματικών ετών -Ποιους συμφέρει

ΕΦΚΑ: Η εξαγορά πλασματικών ετών που οδηγεί στη ταχύτερη έξοδο προς τη συνταξιοδότηση έχει σημαντικό κόστος (20% επί του μισθού) και εξαρτάται από το μισθό και το ημερομίσθιο που λαμβάνει ο εργαζόμενος, τη δεδομένη χρονική στιγμή που αποφασίζει να προχωρήσει στην εξαγορά, άρα ανάλογα με το ημερομίσθιο του.

Ειδικότερα, ανεβαίνει το ελάχιστο κόστος εξαγοράς για τα πλασματικά έτη λόγω της αύξησης του κατώτατου μισθού. Από την αλλαγή αυτή επηρεάζονται μόνον οι μισθωτοί, καθώς για τους ελεύθερους επαγγελματίες ο κάθε μήνας εξαγοράς πλασματικού χρόνου κοστίζει όσο η μηνιαία εισφορά του κλάδου σύνταξης.

Η εξαγορά πλασματικών ετών αποδεικνύεται ακριβή, αλλά στρατηγικά ωφέλιμη, ειδικά όταν με τα επιπλέον έτη ο ασφαλισμένος «ξεκλειδώνει» πλήρη σύνταξη σε χαμηλότερη ηλικία από το γενικό όριο. Σε αυτές τις περιπτώσεις το όφελος είναι διπλό: αφενός διασφαλίζεται ολόκληρη η εθνική σύνταξη. Αποφεύγεται δηλαδή η μείωση κατά 30%. Και αφετέρου αυξάνεται το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης, αφού τα πλασματικά έτη ανεβάζουν το συνολικό ποσοστό αναπλήρωσης.

Μάλιστα, ειδικά για τους λεγόμενους «παλαιούς ασφαλισμένους», πριν από το 1993, η προσθήκη πλασματικών ετών μπορεί να μειώσει το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης έως και επτά χρόνια, οδηγώντας ακόμη και σε σύνταξη στο 60ό έτος αντί στο 67ο. Σε ειδικές κατηγορίες, όπως οι μητέρες ανηλίκων, το όριο μπορεί να υποχωρήσει στα 58,5 έτη.

Για τους νέους ασφαλισμένους, μετά το 1993, τα πλασματικά έτη αξιοποιούνται κυρίως για τη συμπλήρωση των 40 ετών ασφάλισης και τη δυνατότητα εξόδου με πλήρη σύνταξη στα 62 αντί στα 67.

Το κόστος των πλασματικών ετών για τους μισθωτούς είναι 20% επί του μισθού κατά το μήνα υποβολής της αίτησης ή του τελευταίου 12μήνου εφόσον δεν υπάρχει σταθερή απασχόληση.

Σε περιπτώσεις ανεργίας, η μερικής απασχόλησης υπολογίζεται με εισφορά 20% επί του εκάστοτε κατώτατου μισθού. Με τον νέο κατώτατο μισθό στα 880 ευρώ από την 1η Απριλίου το ελάχιστο κόστος εξαγοράς πλασματικού χρόνου αυξήθηκε στα 176 ευρώ τον μήνα από 166 ευρώ που ήταν με τον κατώτατο στα 830 ευρώ.

Η επιβάρυνση ισχύει για αιτήσεις εξαγοράς που υποβλήθηκαν από 1/4/2025 και μετά, και όχι για αιτήσεις αναγνώρισης πλασματικού χρόνου που είχαν υποβληθεί μέχρι 31 Μαρτίου 2025 και είχαν ως βάση υπολογισμού τον κατώτατο μισθό.

Στο Δημόσιο για τις αιτήσεις που υποβάλλονται από 1/1/2020 και μετά, η εξαγορά γίνεται με εισφορά 20% επί του μισθού. Για τις αιτήσεις ως το 2016, το κόστος εξαγοράς ήταν με εισφορά 6,67% επί των τακτικών αποδοχών των δημοσίων υπαλλήλων, για τις αιτήσεις του 2017 το κόστος έγινε 10%, για το 2018 πήγε 13,34%, το 2019 ανέβηκε στο 16,67% και από το 2020 το κόστος εξαγοράς ορίστηκε στο 20%.

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αγρότες, ο κάθε μήνας αναγνώρισης κοστίζει όσο και η μηνιαία εισφορά για τον κλάδο σύνταξης. Και εδώ υπάρχει αυτόματη αύξηση στο κόστος εξαγοράς, καθώς κάθε χρόνο οι ασφαλιστικές εισφορές αυξάνονται κατά το ποσοστό αύξησης του πληθωρισμού του προηγούμενου έτους. Για το 2025, οι εισφορές αυξήθηκαν κατά 2,7% οπότε αυξάνεται και το κόστος αναγνώρισης πλασματικού χρόνου για τις αιτήσεις που θα υποβληθούν μέσα στο 2025.

Για παράδειγμα:

Για παράδειγμα, ένας μισθωτός 62 ετών με 35 χρόνια ασφάλισης και μέσο μισθό 1.240 ευρώ δικαιούται μειωμένη σύνταξη 768 ευρώ. Αν εξαγοράσει πέντε έτη (με μέσο μισθό τελευταίου 12μήνου 1.380 ευρώ), θα πληρώσει 16.560 ευρώ. Το ποσό είναι πραγματικά υψηλό. Ομως, τα επιπλέον πέντε χρόνια θα οδηγήσουν τη σύνταξή του στα 1.057 ευρώ (436,40 ευρώ εθνική και 620 ευρώ ανταποδοτική), κερδίζοντας 289 ευρώ τον μήνα ή 3.468 ευρώ τον χρόνο. Η απόσβεση θα γίνει σε τέσσερα χρόνια και οκτώ μήνες.

Ακόμη κι αν ο μισθωτός έχει σημαντικά υψηλότερο μισθό, π.χ. στο προηγούμενο παράδειγμά μας, ο μισθωτός στα 62 του έτη με 35 χρόνια ασφάλισης και συντάξιμο μισθό 4.010 ευρώ, πάλι μεσοπρόθεσμα θα βγει κερδισμένος.

Κι αυτό γιατί δικαιούται μειωμένη σύνταξη 1.802 ευρώ και με την αναγνώριση 5 ετών (μέσος μισθός 4.150 ευρώ) θα πληρώσει μεν 49.800 ευρώ, θα λαμβάνει δε πλήρη σύνταξη 2.442 ευρώ, κερδίζοντας 640 ευρώ τον μήνα. Προσοχή όμως. Η απόσβεση σε αυτήν την περίπτωση ολοκληρώνεται σε έξι χρόνια και πέντε μήνες.

*Μισθωτός που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό, ο οποίος θα υποβάλει αίτηση για εξαγορά δύο πλασματικών ετών μετά την 1η Απριλίου 2025 θα πρέπει να καταβάλει 4.224 ευρώ από 3.984 ευρώ που ήταν το κόστος για την εξαγορά δύο ετών με τον κατώτατο μισθό στα 8.930 ευρώ.

*Μισθωτός που αμείβεται πάνω από τον κατώτατο μισθό με 1.690 ευρώ οποτεδήποτε και αν κάνει αίτηση για αναγνώριση πλασματικού χρόνου εφόσον έχει τις ίδιες αποδοχές θα καταβάλει για την εξαγορά δυο ετών 8.112 ευρώ.

*Ελεύθερος επαγγελματίας που καταβάλει την εισφορά της πρώτης κατηγορίας από την 1/1/2025, αν υποβάλλει αίτηση για εξαγορά δύο ετών πλασματικού χρόνου οποτεδήποτε μέσα στο 2025, θα καταβάλλει 4.334 ευρώ.

Οι βασικές κατηγορίες πλασματικών ετών

Τα πλέον βασικά είδη πλασματικού χρόνου είναι η στρατιωτική θητεία, ο πλασματικός χρόνος σπουδών, ο πλασματικός χρόνος τέκνων, ο χρόνος επιδοτούμενης ανεργίας και ο χρόνος επιδοτούμενης ασθένειας. Ο χρόνος επιδοτούμενης ανεργίας και ο χρόνος επιδοτούμενης ασθένειας αναγνωρίζονται δωρεάν και γι’ αυτό το λόγο δεν υπολογίζονται για την ανταποδοτική σύνταξη παρά μόνο για τη συμπλήρωση των προϋποθέσεων και των συνολικών χρόνων της εθνικής σύνταξης.

Οι ασφαλισμένοι μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα στις εν λόγω κατηγορίες πλασματικών χρόνων για να συμπληρωθούν οι εξής συνταξιοδοτικές προϋποθέσεις:

• Η 40ετία, σε όλα τα ταμεία οποτεδήποτε από παλαιούς (ως το 1992) και νέους (από 1/1/1993) ασφαλισμένους.
• Η 35ετία σε ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ ως το 2012 για παλαιούς (ως το 1992) ασφαλισμένους.
• Η 25ετία στο Δημόσιο μέχρι το 2010 για παλαιούς (ως το 1992) ασφαλισμένους.
• Η 25ετία στο Δημόσιο για το 2011 κι το 2012 καθώς και τα 36 ή 37 έτη μετά το 2012 για παλαιούς (ως το 1992) ασφαλισμένους.
• Τα 21, και 23 έτη στο Δημόσιο για τους τρίτεκνους γονείς στα έτη 2011 και 2012.
• Η 25ετία ως το 2012 σε ταμεία ΔΕΚΟ ή τραπεζών για μητέρες, ασφαλισμένες πριν το 1993.
• Οι 5.500 ημέρες ασφάλισης ως το 2012 για μητέρες ασφαλισμένες πριν το 1993 με ανήλικο τέκνο.
• Οι 10.500 ημέρες ασφάλισης στο ΙΚΑ ως το 2012 και με διαδοχική ασφάλιση για κατοχύρωση του δικαιώματος συνταξιοδότησης με όρια ηλικίας από 59 ως 62 ετών.
• Οι 900 ημέρες ασφάλισης για σύνταξη με 4.500 ημέρες ασφάλισης οι από τις οποίες οι 3.600 στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.
• Οι 2.100 ημέρες ασφάλισης για σύνταξη με 10.500 ημέρες ασφάλισης εκ των οποίων οι 7.500 σε ειδικότητες βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων.

Πώς παγώνει το κόστος

Η αίτηση για την αναγνώριση πλασματικού χρόνου μπορεί να υποβληθεί τώρα και να ενεργοποιηθεί αργότερα, κοντά στη συνταξιοδότηση με το κόστος να καθορίζεται τη στιγμή της αίτησης. Οι ασφαλισμένοι που θα αξιοποιήσουν αυτή την επιλογή θα παγώσουν το κόστος εξαγοράς πλασματικού χρόνου στις τιμές του 2025. Αν η εξαγορά εξοφληθεί εφάπαξ δίδεται έκπτωση 2% για κάθε πλήρες έτος εξαγοράς.

Σύνταξη/Επικουρική με 15ετία: Αναγνώριση πλασματικών ετών

Η νέα ρύθμιση για την εξαγορά πλασματικών ετών των επικουρικών συντάξεων

Το υπουργείο Εργασίας προωθεί διάταξη που θα επιτρέπει στους ασφαλισμένους να εξαγοράζουν πλασματικά έτη, ώστε να συμπληρώσουν το ελάχιστο όριο των 15 ετών ασφάλισης που απαιτείται για τη λήψη επικουρικής σύνταξης.

Ποιοι ωφελούνται

• 25.000 ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι, οι οποίοι είχαν και μισθωτή εργασία στο παρελθόν, αλλά δεν συμπληρώνουν τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης.
• Όσοι δεν έχουν 4.500 ημέρες επικουρικής ασφάλισης ή δεν έχουν πληρώσει τις απαραίτητες εισφορές.

Πώς γίνεται η εξαγορά

• Οι ασφαλισμένοι θα μπορούν να αγοράσουν έως 900 ημέρες επικουρικής ασφάλισης (3 έτη).
• Το κόστος εξαγοράς θα ανέρχεται σε 6% επί των τελευταίων αποδοχών, με κατώτατο όριο τον κατώτατο μισθό.
• Η πληρωμή θα μπορεί να γίνει εφάπαξ ή με παρακράτηση από τη σύνταξη.
• Το κόστος κυμαίνεται από 49,8 ευρώ έως 1.729,8 ευρώ το μήνα.

 Η εξαγορά συμφέρει μόνο αν οι συντάξιμες αποδοχές είναι υψηλές. Σε χαμηλότερες αποδοχές, η απόσβεση διαρκεί περισσότερα χρόνια, καθιστώντας την επιλογή λιγότερο συμφέρουσα.

Fast track διαδικασία για επιτάχυνση των επικουρικών συντάξεων

Ο διοικητής του e-ΕΦΚΑ, Αλέξανδρος Βαρβέρης, επιδιώκει τη μείωση των εκκρεμών επικουρικών συντάξεων κάτω από 20.000 έως το τέλος του 2025.

Τα νέα μέτρα περιλαμβάνουν

• Ψηφιοποίηση αρχείων σε μικρά ταμεία όπου η καταγραφή γίνεται ακόμη σε έντυπη μορφή.
• Μεταφορά εξειδικευμένου προσωπικού στο τμήμα επικουρικών συντάξεων.
• Επέκταση του fast track συστήματος, το οποίο έως τώρα είχε περιορισμένη αποτελεσματικότητα.

Ταχύτερη απονομή συντάξεων με τον νέο νόμο

• Οι συντάξεις θα εκδίδονται εντός 3 μηνών από την κύρια σύνταξη ή 6 μηνών αν η αίτηση υποβληθεί αργότερα.
• Όσοι έχουν απορριφθεί λόγω έλλειψης ετών ασφάλισης, μπορούν να επανυποβάλουν αίτηση με βάση τη νέα ρύθμιση.
• Ο έλεγχος των fast track συντάξεων θα ολοκληρώνεται εντός τριών ετών από την έκδοσή τους.

ΕΦΚΑ: Βήματα για γρηγορότερη απονομή των επικουρικών συντάξεων

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΦΚΑ:

• Τον Ιανουάριο του 2024 οι εκκρεμείς επικουρικές ήταν 53.000.
• Στο τέλος του 2024 μειώθηκαν σε 41.000, εκ των οποίων 32.000 είχαν καθυστέρηση άνω των 3 μηνών.
• Η μείωση 60% στις εκκρεμείς αιτήσεις οφείλεται στη νέα εγκύκλιο του ΕΦΚΑ, που επέτρεψε τη συνταξιοδότηση με 15ετία, ενοποιώντας τις προϋποθέσεις με την κύρια σύνταξη.

Τι αλλάζει για τις επικουρικές συντάξεις – Τα βασικά σημεία

•  Δίνεται δυνατότητα εξαγοράς πλασματικών ετών για συμπλήρωση 15ετίας.
•  Οι επικουρικές συντάξεις θα εκδίδονται ταχύτερα με fast track διαδικασία.
•  Οι αιτήσεις θα πρέπει να υποβάλλονται μαζί με την αίτηση κύριας σύνταξης.
•  Ο ΕΦΚΑ θέτει στόχο να μειώσει τις εκκρεμείς αιτήσεις κάτω από 20.000 το 2025.

Η νέα ρύθμιση έρχεται να δώσει λύση σε χιλιάδες ασφαλισμένους που δεν μπορούσαν να λάβουν επικουρική σύνταξη λόγω έλλειψης ετών ασφάλισης. Παράλληλα, οι fast track διαδικασίες στοχεύουν στη δραστική μείωση των καθυστερήσεων, με την κυβέρνηση να δίνει έμφαση στην ταχύτερη απονομή των συντάξεων.