Πόσοι τόνοι ψάρια χωράνε στις ελληνικές θάλασσες; Το ΣτΕ αποφασίζει

Το ΣτΕ κρίνει την τύχη της μεγαλύτερης ζώνης ιχθυοκαλλιεργειών στην Ελλάδα

Η δικαστική μάχη για την προστασία των ελληνικών θαλασσών και της παράκτιας ζώνης κορυφώνεται, καθώς το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) καλείται στις 5 Φεβρουαρίου 2025 να αποφασίσει για τη μεγαλύτερη Περιοχή Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (Π.Ο.Α.Υ.) στην Ελλάδα, στις Εχινάδες Νήσους και την Αιτωλοακαρνανία.

Η υπόθεση, που έχει ήδη αναβληθεί τρεις φορές, αφορά προσφυγές τοπικών φορέων, δήμων και κατοίκων, οι οποίοι αντιδρούν στο Προεδρικό Διάταγμα (Π.Δ.) που θεσμοθετεί τη δημιουργία ιχθυοκαλλιεργητικής ζώνης 22.765 στρεμμάτων, μιας από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη.

Οι αντιδράσεις: «Ιδιωτικοποίηση της θάλασσας»

Η προσφυγή κατά της δημιουργίας της Π.Ο.Α.Υ. έχει κατατεθεί από:

• Τον Δήμο Ξηρομέρου
• Την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας
• Την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ)
• Την Περιφερειακή Ένωση Δήμων Δυτικής Ελλάδας
• Τοπικές επιτροπές αγώνα και 255 κατοίκους

Οι κάτοικοι και οι φορείς καταγγέλλουν ότι η θεσμοθέτηση της νέας ζώνης θα οδηγήσει σε:

• Μαζική επέκταση των ιχθυοκαλλιεργειών από 1.080 στρέμματα σε 15.263 στρέμματα (αύξηση 1.313%!).
• Ραγδαία αύξηση της παραγωγής ψαριών από 20.136 τόνους σε 52.694 τόνους ετησίως (+161,6%).
• Δέσμευση επιπλέον 7.501 στρεμμάτων για υδρανάπαυση.
• Αποκλεισμό παράκτιων εκτάσεων από κατοίκους και επισκέπτες.
• Περιβαλλοντικές επιπτώσεις, λόγω έλλειψης ανεξάρτητης περιβαλλοντικής μελέτης.

Η διαχείριση της νέας θαλάσσιας ζώνης ανατίθεται στον φορέα «ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΧΙΝΑΔΩΝ ΝΗΣΩΝ ΚΑΙ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ», που απαρτίζεται αποκλειστικά από επιχειρηματίες ιχθυοκαλλιέργειας.

Περιβαλλοντικό και οικονομικό ρίσκο

Οι προσφεύγοντες στο ΣτΕ επισημαίνουν ότι η δημιουργία της γιγαντιαίας ζώνης ιχθυοκαλλιέργειας ενδέχεται να έχει:

Οικονομικές επιπτώσεις

• Περιορισμό του τουρισμού και των παραδοσιακών επαγγελμάτων, όπως η αλιεία.
• Υποβάθμιση του παράκτιου οικοσυστήματος, επηρεάζοντας τη βιωσιμότητα των τοπικών κοινωνιών.
• Μετατροπή της δημόσιας θάλασσας σε ιδιωτική ζώνη επιχειρηματικών συμφερόντων.

Περιβαλλοντικές επιπτώσεις

• Η έλλειψη ανεξάρτητης χαρτογράφησης των λιβαδιών Ποσειδωνίας, που είναι προστατευόμενα οικοσυστήματα.
• Ο κίνδυνος υπερσυγκέντρωσης αποβλήτων και ρύπανσης από τη μαζική ιχθυοκαλλιέργεια.
• Η αυθαίρετη δέσμευση χερσαίων εκτάσεων για υποστηρικτικές εγκαταστάσεις.

Το διακύβευμα: Θα αλλάξει το τοπίο των ελληνικών ακτών;

Η απόφαση του ΣτΕ δεν αφορά μόνο τις Εχινάδες Νήσους και την Αιτωλοακαρνανία, αλλά συνολικά το μέλλον των ελληνικών θαλασσών. Το αποτέλεσμα της υπόθεσης θα αποτελέσει δεδικασμένο για άλλες Π.Ο.Α.Υ. που βρίσκονται υπό εξέταση σε όλη τη χώρα.

Η υπόθεση θέτει κρίσιμα ερωτήματα για την περιβαλλοντική πολιτική της Ελλάδας:

•  Θα επιτραπεί η μαζική παραχώρηση θαλάσσιου χώρου σε επιχειρηματικά συμφέροντα;
•  Θα προστατευθεί η πρόσβαση των πολιτών στις ακτές ή θα δημιουργηθούν ιδιωτικές ζώνες θάλασσας;
•  Θα υπάρξει ουσιαστικός περιβαλλοντικός έλεγχος, ή θα προχωρήσουν οι ιχθυοκαλλιέργειες χωρίς σαφή μέτρα προστασίας;

Το ΣτΕ καλείται να ισορροπήσει μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος. Η απόφαση αυτή θα καθορίσει εάν η Ελλάδα θα ακολουθήσει ένα μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης ή βιομηχανικής εκμετάλλευσης των ακτών της.