Η επόμενη συνάντηση των υπουργών Ενέργειας του σχήματος 3+1 (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ, ΗΠΑ) προγραμματίζεται για τον Απρίλιο στην Ουάσιγκτον, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Στράτος Παπασταύρου, σε εκδήλωση του Foundation for the Defense of Democracies.
Η επίσκεψη στην Ουάσιγκτον ανέδειξε στρατηγικές προτεραιότητες για την Ελλάδα: την ενίσχυση της περιφερειακής ενεργειακής συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο, την προώθηση μεγάλων διασυνδετήριων έργων, τον νέο στρατηγικό διάδρομο Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC) και τις γεωπολιτικές προκλήσεις που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη και τις ενεργειακές ανάγκες της Ευρώπης.
Νέο πλαίσιο συνεργασίας 3+1
Το σχήμα 3+1 λειτουργεί ως βάση μιας νέας περιφερειακής αρχιτεκτονικής, με στόχο τη συνεργασία χωρών που «σέβονται τους κανόνες του παιχνιδιού». Η συνεδρίαση του Απριλίου αναμένεται να επικεντρωθεί στην περαιτέρω ανάπτυξη έργων υποδομής και στη διευκόλυνση της μεταφοράς φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας προς την Ευρώπη.
East Med και κάθετος διάδρομος LNG
Σχετικά με τον αγωγό East Med, ο υπουργός επισήμανε την έλλειψη οικονομικού μομέντουμ και την προηγούμενη αμερικανική απροθυμία, υπογραμμίζοντας όμως ότι η βασική στρατηγική υλοποιείται μέσω του κάθετου διαδρόμου μεταφοράς αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη, συμβάλλοντας στην ενεργειακή απεξάρτηση από τη Ρωσία.
Ηλεκτρική Διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ (Great Sea Interconnector)
Ο Παπασταύρου έδωσε έμφαση στο έργο Great Sea Interconnector, το οποίο συνδέει Ισραήλ, Κύπρο και Ελλάδα, «τερματίζοντας την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου». Το έργο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση με την υψηλότερη μέχρι σήμερα έγκριση χρηματοδότησης για διασύνδεση ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, η Ελλάδα προωθεί επενδυτική συμμετοχή χωρών της Μέσης Ανατολής για διεύρυνση της ομάδας φορέων.
Στρατηγικός διάδρομος IMEC
Η Ελλάδα επιδιώκει να αναδειχθεί σε κόμβο εισόδου για τον διάδρομο Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC), καθώς η Ινδία αναζητά πρόσβαση στις ευρωπαϊκές αγορές. Η σημασία του διαδρόμου ενισχύεται από τον διεθνή ανταγωνισμό σε κρίσιμες πρώτες ύλες, ιδίως απέναντι στην Κίνα.
Γεωπολιτικά και ενεργειακά μηνύματα
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η Τουρκία δεν μπορεί να επιδιώκει επιρροή μέσω επιθετικότητας, ενώ επεσήμανε τη σημασία της τήρησης διεθνών κανόνων από Λιβύη και άλλους διεθνείς παίκτες για την προσέλκυση ενεργειακών επενδύσεων.
Τεχνητή νοημοσύνη και ενεργειακή ασφάλεια
Η τεχνητή νοημοσύνη συνιστά νέα «παγκόσμια κούρσα εξοπλισμών», με ανάγκες για τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας. Η Ελλάδα και η Ευρώπη πρέπει να εξασφαλίσουν επάρκεια «άφθονης, οικονομικά βιώσιμης ενέργειας». Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Αιγύπτου προσφέρει στρατηγική πηγή πράσινης ενέργειας για την τεχνολογική μετάβαση.
Αμερικανική πολιτική και ενεργειακή απομόνωση της Ρωσίας
Η ενεργειακή πολιτική των ΗΠΑ έχει μεταβληθεί σημαντικά τον τελευταίο χρόνο, ενώ η Ρωσία αποκλείεται από την ευρωπαϊκή ενεργειακή αρχιτεκτονική λόγω της αξιοποίησης του ενεργειακού της ρόλου ως εργαλείο πολιτικής.
Πρόσκληση στη συμμόρφωση με διεθνείς κανόνες
Σχετικά με την αναγνώριση του τουρκολιβυκού μνημονίου, ο υπουργός τόνισε ότι οι επενδύσεις δισεκατομμυρίων απαιτούν προβλεψιμότητα και νομικά πλαίσια, ενώ η τήρηση της αρχής της μέσης γραμμής είναι μη διαπραγματεύσιμη για διεθνείς ενεργειακούς κολοσσούς.
Μ.Η.Τ. 242183