Γιατί το Ιράν τερμάτισε τη συνεργασία με τον ΔΟΑΕ και ποιες είναι οι συνέπειες για την περιοχή και τον κόσμο

Σε μια απόφαση με ισχυρό γεωπολιτικό αποτύπωμα, το Ιράν ανακοίνωσε την οριστική αναστολή της συνεργασίας του με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), δημιουργώντας νέο κύμα ανησυχίας στη διεθνή κοινότητα.

Η τελική έγκριση του νόμου υπογράφηκε σήμερα από τον νέο πρόεδρο της χώρας, Μασούντ Πεζεσκιάν, όπως μετέδωσε η κρατική τηλεόραση της Τεχεράνης. Η κίνηση αυτή έρχεται ως άμεση συνέπεια της έντασης που προκλήθηκε από τον 12ήμερο πόλεμο με το Ισραήλ τον περασμένο Ιούνιο, έναν πόλεμο που πυροδότησε ξανά φόβους για ευρύτερη αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, είναι ο θεσμικός «φύλακας» που επιτηρεί το παγκόσμιο πυρηνικό πρόγραμμα, διασφαλίζοντας ότι η ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας γίνεται για ειρηνικούς σκοπούς. Η διακοπή συνεργασίας από το Ιράν σημαίνει πως πλέον οι διεθνείς επιθεωρήσεις θα είναι περιορισμένες, αφήνοντας σκοτεινά σημεία γύρω από την πρόοδο και τον τελικό στόχο του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.

Η Τεχεράνη, αν και επισήμως επιμένει ότι οι πυρηνικές της εγκαταστάσεις έχουν ειρηνικό χαρακτήρα, εδώ και χρόνια βρίσκεται στο επίκεντρο κατηγοριών από Δύση και Ισραήλ για απόκτηση στρατιωτικής τεχνογνωσίας. Η νέα αυτή κίνηση θεωρείται από αναλυτές «μήνυμα ισχύος» προς Ουάσινγκτον και Ιερουσαλήμ, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα ενός «θερμού επεισοδίου» που θα ξεπεράσει τα όρια της ρητορικής.

Σύμφωνα με τον κρατικό τηλεοπτικό σταθμό, ο νόμος τέθηκε άμεσα σε εφαρμογή μετά την υπογραφή του από τον πρόεδρο Πεζεσκιάν, λίγες ημέρες μετά την ορκωμοσία του, ως επιστέγασμα μιας εξωτερικής πολιτικής που αποσκοπεί, κατά πολλούς, στη διατήρηση της πίεσης προς τη Δύση εν μέσω κρίσιμων διαπραγματεύσεων.

Τι σημαίνει η αναστολή συνεργασίας με τη ΔΟΑΕ

Περιορισμένη πρόσβαση στις εγκαταστάσεις
Οι επιθεωρητές της ΔΟΑΕ δεν θα έχουν πλέον τη δυνατότητα πλήρους πρόσβασης και ελέγχου στις ιρανικές πυρηνικές υποδομές.

Αύξηση γεωπολιτικού ρίσκου
Η απουσία διαφάνειας επιτείνει τους φόβους για μυστική στρατιωτική ανάπτυξη, αυξάνοντας την πίεση στις διπλωματικές σχέσεις.

Επιτάχυνση του πυρηνικού προγράμματος
Η αναστολή των συμφωνιών επιτρέπει στην Τεχεράνη να προχωρήσει με ταχύτερους ρυθμούς σε εμπλουτισμό ουρανίου, μακριά από τη διεθνή εποπτεία.

Η απόφαση αυτή έρχεται σε μια περίοδο παγκόσμιας ενεργειακής και γεωπολιτικής αστάθειας, με τις μεγάλες δυνάμεις να καλούνται να χαράξουν νέα στρατηγική, καθώς η πυρηνική απειλή στη Μέση Ανατολή δείχνει να επιστρέφει πιο επιτακτική από ποτέ.

Διαβάστε επίσης: Διπλωματικός συναγερμός: Το Ιράν τραβάει την «πρίζα» από τον ΟΗΕ