Οι αγορές σε ιστορικά υψηλά, παρά το πιο τεταμένο γεωπολιτικό περιβάλλον των τελευταίων δεκαετιών
Οι πρόσφατες παραβιάσεις ρωσικών μαχητικών και μη επανδρωμένων αεροσκαφών πάνω από χώρες του ΝΑΤΟ, όπως η Εσθονία, η Πολωνία και η Ρουμανία, δεν προκάλεσαν καμία ουσιαστική αντίδραση στις διεθνείς αγορές. Το ίδιο συνέβη και όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ προειδοποίησε πως τα κράτη της Συμμαχίας θα πρέπει να καταρρίπτουν κάθε αεροσκάφος που παραβιάζει τον εναέριο χώρο τους.
Για τη Deutsche Bank, αυτή η αδιαφορία δεν είναι σημάδι σταθερότητας, αλλά προειδοποίηση. Οι αγορές, σημειώνουν οι αναλυτές της, υποτιμούν τον αυξανόμενο γεωπολιτικό κίνδυνο, σε μια εποχή όπου το διεθνές περιβάλλον είναι το πιο εύφλεκτο από τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Όταν η εμπιστοσύνη κλονιστεί, ο φόβος μπορεί να εξαπλωθεί «ξαφνικά» και ανεξέλεγκτα.
Οι αγορές πιο ευάλωτες από ποτέ
Η Deutsche Bank τονίζει ότι, με τη σημερινή δομή των χρηματοπιστωτικών αγορών, ένα γεωπολιτικό σοκ θα μπορούσε να προκαλέσει μόνιμες ζημιές, ακόμη κι αν οι δείκτες τελικά ανακάμψουν. Η εξάπλωση προϊόντων με μόχλευση, η υπερ-ταχύτητα των συναλλαγών και η κυριαρχία αλγοριθμικών στρατηγικών καθιστούν το σύστημα πολύ πιο αντιδραστικό από ό,τι στο παρελθόν.
Παράλληλα, η μετάβαση από την παγκοσμιοποίηση σε μια νέα εποχή οικονομικού εθνικισμού αυξάνει την πιθανότητα αλυσιδωτών επιπτώσεων, ακόμη και από γεγονότα που άλλοτε θα είχαν περιορισμένη σημασία.
Οι αναλυτές της DB εντοπίζουν πέντε λόγους για τους οποίους οι βραχυπρόθεσμοι κραδασμοί ενδέχεται πλέον να έχουν διαρκή αντίκτυπο:
- Η αύξηση των μοχλευμένων επενδυτικών θέσεων.
- Η ψηφιοποίηση των συναλλαγών που επιτρέπει ταχύτατες κινήσεις.
- Οι υπερτιμημένες αποτιμήσεις των τελευταίων δεκαετιών.
- Το high-frequency trading, που ενισχύει το momentum των αγορών.
- Η διεύρυνση των παραγώγων, τα οποία πολλαπλασιάζουν τις επιπτώσεις.
Οι νέες εστίες γεωπολιτικού κινδύνου
Η τράπεζα χαρτογραφεί μια σειρά από περιοχές και τομείς που συνιστούν πιθανές εστίες ανάφλεξης για την παγκόσμια οικονομία:
- Ταϊβάν: Η αντιπαράθεση ΗΠΑ–Κίνας στο Στενό της Ταϊβάν παραμένει το πιο κρίσιμο σημείο γεωπολιτικής αστάθειας.
- ΝΑΤΟ–Ρωσία: Οι επαναλαμβανόμενες παραβιάσεις εναέριου χώρου δοκιμάζουν τα όρια της συμμαχικής συνοχής.
- Αρκτική: Η στρατιωτικοποίηση της περιοχής και ο αγώνας για τους φυσικούς πόρους δημιουργούν νέα μέτωπα ανταγωνισμού.
- Μέση Ανατολή και Νότια Ασία: Το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και η αμοιβαία καχυποψία Ινδίας–Πακιστάν συντηρούν την αστάθεια.
- Βόρεια Κορέα: Οι πυραυλικές δοκιμές και η προσέγγιση με τη Μόσχα αυξάνουν τον κίνδυνο ατυχήματος.
- Βενεζουέλα: Η κλιμάκωση της έντασης με τις ΗΠΑ μπορεί να προκαλέσει αναταράξεις στην Καραϊβική.
- Νότια Σινική Θάλασσα: Οι συγκρούσεις Κίνας–Φιλιππίνων απειλούν να εμπλέξουν ευρύτερα τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία.
- Διάστημα: Οι δοκιμές αντιδορυφορικών όπλων καθιστούν ευάλωτες τις παγκόσμιες επικοινωνίες.
- Κρίσιμα ορυκτά: Οι εμπορικές εντάσεις γύρω από τις σπάνιες γαίες θέτουν σε κίνδυνο τις αλυσίδες εφοδιασμού της Δύσης.
- Ενέργεια: Η μετάβαση σε ενεργειακή αυτάρκεια και η αυξανόμενη ζήτηση λόγω Τεχνητής Νοημοσύνης μεταβάλλουν τις γεωοικονομικές ισορροπίες.
- Διεθνή ύδατα: Η στοχοποίηση υποθαλάσσιων υποδομών και η διεκδίκηση θαλάσσιων περιοχών συνιστούν νέο πεδίο υβριδικού ανταγωνισμού.
- Χώρες παραγωγής χρυσού: Ο χρυσός λειτουργεί ολοένα και περισσότερο ως γεωπολιτικό όπλο και λιγότερο ως ασφαλές καταφύγιο.
- Αποθέματα νερού: Οι διασυνοριακές διενέξεις για το νερό καθίστανται απειλή πρώτου μεγέθους σε συνθήκες κλιματικής αλλαγής.
Από την αδιαφορία στον πανικό
Η Deutsche Bank προειδοποιεί ότι η τρέχουσα «ανοσία» των αγορών απέναντι στους γεωπολιτικούς κινδύνους μπορεί να αποδειχθεί ψευδαίσθηση.
Όταν τα γεγονότα ξεπεράσουν ένα κρίσιμο όριο, η μεταστροφή του επενδυτικού κλίματος θα μπορούσε να είναι απότομη και εκρηκτική, προκαλώντας αλυσιδωτές αντιδράσεις σε οικονομίες και τομείς που μέχρι χθες έμοιαζαν προστατευμένοι.
«Ζούμε σε μια εποχή όπου οι σπίθες είναι περισσότερες από ποτέ», σημειώνει η έκθεση.
«Και αρκεί μία, για να ανάψει τη φωτιά.»
Μ.Η.Τ. 242183