Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) επεκτείνει τη διευκόλυνση repo της, γνωστή ως Eurep, επιτρέποντας πλέον σε σχεδόν όλες τις ξένες κεντρικές τράπεζες να δανείζονται ευρώ έναντι υψηλής ποιότητας εγγυήσεων.
Η κίνηση στοχεύει στην ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ και στη διασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας εν μέσω γεωπολιτικών εντάσεων και αβέβαιων διεθνών νομισματικών συνθηκών.
Σύμφωνα με το Reuters, η ΕΚΤ ανακοίνωσε ότι δυνητικά όλες οι εκτός ζώνης ευρώ κεντρικές τράπεζες θα έχουν πλέον πρόσβαση σε χρηματοδότηση σε ευρώ μέσω repos, παρέχοντας ως ασφάλεια περιουσιακά στοιχεία εκφρασμένα στο ενιαίο νόμισμα.
Τι είναι το Eurep
Η διευκόλυνση Eurep (Eurosystem Repo Facility for central banks) δημιουργήθηκε το 2020 κατά τη διάρκεια της πανδημίας και επιτρέπει στις συμμετέχουσες κεντρικές τράπεζες να δανείζονται ευρώ από το Ευρωσύστημα έναντι εγγυήσεων υψηλής ποιότητας. Πρόκειται ουσιαστικά για συμφωνίες επαναγοράς (repurchase agreements), οι οποίες ενισχύουν τη δυνατότητα αντιμετώπισης κρίσεων ρευστότητας σε ξένο νόμισμα και συμβάλλουν στη σταθεροποίηση του εγχώριου τραπεζικού συστήματος.
Με πιο απλά λόγια:
- Είναι μια γραμμή χρηματοδότησης σε ευρώ που παρέχει η ΕΚΤ σε άλλες κεντρικές τράπεζες.
- Οι ξένες κεντρικές τράπεζες μπορούν να δανειστούν ευρώ αντί να πουλήσουν αμέσως τα δικά τους assets, παρέχοντας ως εγγύηση ομόλογα ή άλλα υψηλής ποιότητας περιουσιακά στοιχεία σε ευρώ.
- Λειτουργεί με τη μορφή συμφωνίας επαναγοράς (repo): η ξένη κεντρική τράπεζα παίρνει ευρώ τώρα και συμφωνεί να τα επιστρέψει αργότερα, μαζί με τόκους.
- Στην ουσία, είναι η «γραμμή ζωής» της ΕΚΤ για ξένες κεντρικές τράπεζες, που διασφαλίζει ρευστότητα σε κρίσιμες στιγμές και ενισχύει τον διεθνή ρόλο του ευρώ.
Ποιοι μπορούν να δανειστούν
Η διευρυμένη πρόσβαση αφορά όλες τις ξένες κεντρικές τράπεζες, εκτός αυτών που υπόκεινται σε διεθνείς κυρώσεις (π.χ. Ρωσία) ή εμπλέκονται σε ξέπλυμα χρήματος ή χρηματοδότηση τρομοκρατίας. Μέχρι πρότινος, η δυνατότητα δανεισμού μέσω Eurep περιοριζόταν σε οκτώ γειτονικές χώρες. Η αίτηση για μόνιμη πρόσβαση γίνεται μέσω επίσημου αιτήματος από τον διοικητή της κεντρικής τράπεζας προς την πρόεδρο της ΕΚΤ.
Όρια και όροι δανεισμού
Με τη νέα δομή, κάθε κεντρική τράπεζα μπορεί να δανειστεί έως 50 δισ. ευρώ (≈59,34 δισ. δολάρια), παρέχοντας ως εγγύηση ομόλογα κυβερνήσεων της ευρωζώνης υψηλής πιστοληπτικής ικανότητας. Το νέο ανώτατο όριο είναι σημαντικά υψηλότερο από το προηγούμενο, αν και οι γραμμές repo χρησιμοποιούνται κυρίως ως εργαλείο έκτακτης ανάγκης και η ζήτησή τους ήταν περιορισμένη τους τελευταίους μήνες.
Στρατηγικός σκοπός της ΕΚΤ
Η διεύρυνση του Eurep στοχεύει σε δύο βασικούς άξονες:
Ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ, δίνοντας στους ξένους δανειστές κίνητρο να χρησιμοποιούν, εμπορεύονται και επενδύουν σε ευρώ, γνωρίζοντας ότι υπάρχει πρόσβαση στη «γραμμή ζωής» της ΕΚΤ.
Προστασία της ευρωζώνης από εξωτερικές πιέσεις στις αγορές μέσω ρευστότητας σε ευρώ.
Λειτουργία στην πράξη
Οι συμφωνίες Eurep θα εκτελούνται από επιλεγμένες εθνικές κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος, χωρίς να αναφέρονται συγκεκριμένα ονόματα από την ΕΚΤ. Δεν υπάρχουν περιορισμοί στη χρήση των δανειζόμενων κεφαλαίων, τα οποία μπορούν να διοχετευθούν είτε στην αγορά συναλλάγματος είτε στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα.
Η ΕΚΤ δεν θα δημοσιοποιεί πλέον τη χρήση της διευκόλυνσης ανά χώρα, παρέχοντας μόνο συνολικά εβδομαδιαία στοιχεία για όλες τις γραμμές repo.
