Οι ΗΠΑ ετοιμάζονται να δικάσουν τον Μαδούρο για «ναρκοτρομοκρατία», ενώ η παγκόσμια κοινότητα αποκαλύπτει το βάθος του γεωπολιτικού ρήγματος που ανοίγει

 

Ο Νικολάς Μαδούρο δεν ήταν ποτέ χαρισματικός ρήτορας ούτε ιδεολόγος με όραμα. Ήταν ο άνθρωπος του κομματικού μηχανισμού, ένας επιδέξιος επιβιώσας της εξουσίας. Από οδηγός λεωφορείου και συνδικαλιστής, βρέθηκε γρήγορα κοντά στα κέντρα αποφάσεων, χτίζοντας σχέσεις με τις μυστικές υπηρεσίες της Κούβας και με το στενό περιβάλλον του Ούγκο Τσάβες. Η ιστορία του δεν είναι η ιστορία ενός ηγέτη που ανέβηκε από τα χαμηλά. Είναι η ιστορία ενός πολιτικού που έμαθε νωρίς πώς να χρησιμοποιεί τον κρατικό μηχανισμό για να ελέγχει, να επιβάλει, να τιμωρεί.

Η εικόνα του στο εστιατόριο του Salt Bae, να δοκιμάζει μπριζόλες χιλίων ευρώ και να πίνει κρασί χιλιάδων, δεν ήταν απλώς μια άστοχη στιγμή πολυτέλειας. Ήταν το σύμβολο ενός καθεστώτος αποκομμένου από την πραγματικότητα. Την ίδια ώρα που ο πρόεδρος απολάμβανε «εμπειρίες ζωής», εκατομμύρια άνθρωποι περίμεναν στις ουρές για βασικά τρόφιμα, παιδιά έχαναν βάρος λόγω υποσιτισμού και οικογένειες έψαχναν στα απορρίμματα. Κι όμως, τίποτα δεν κλόνιζε τη βεβαιότητά του ότι θα κυβερνά για πάντα.

Τα αμφιλεγόμενα 12 χρόνια του στην εξουσία

Ο Νικολάς Μαδούρο συγκέντρωσε μεθοδικά την εξουσία γύρω του. Έκλεισε τον πολιτικό διάλογο, περιόρισε δικαιώματα, απαξίωσε θεσμούς, κατηγόρησε κάθε αντίπαλο ως «πράκτορα ξένων δυνάμεων». Η οικονομία κατέρρευσε κάτω από τον ασφυκτικό κρατικό παρεμβατισμό, ο πληθωρισμός απογειώθηκε, τα έσοδα ελέγχονταν από έναν στενό κύκλο πιστών. Πάνω από δύο εκατομμύρια πολίτες εγκατέλειψαν τη χώρα, ενώ το 80% βυθίστηκε στη φτώχεια. Όλα αυτά, υπό έναν πρόεδρο που μιλούσε διαρκώς για «λαϊκή κυριαρχία», αλλά κυβερνούσε σαν να του ανήκε το κράτος.

Οι κατηγορίες για βίαιη καταστολή διαδηλώσεων, για νοθεία στις εκλογές και για στενές σχέσεις με δίκτυα διακίνησης ναρκωτικών, δημιούργησαν ένα περιβάλλον φόβου και ατιμωρησίας. Η εξουσία έγινε αυτοσκοπός. Η Κούβα, η Ρωσία, οι συμμαχίες του «αντι-αμερικανισμού» χρησιμοποιήθηκαν ως πολιτικό αφήγημα, ενώ η καθημερινότητα των Βενεζουελάνων διαλυόταν.

Ο συνδικαλιστής που στρατολογήθηκε από τις μυστικές υπηρεσίες της Κούβας σε δίκη στις ΗΠΑ

 Η επιχείρηση της Delta Force στο Καράκας και η σύλληψή του δεν ήταν απλώς μια στρατιωτική εξέλιξη. Ήταν η κατάρρευση του μύθου πως ο Μαδούρο ήταν ανίκητος. Ο άνθρωπος που συμπρωταγωνιστούσε στα βίντεο πολυτελών δείπνων, που εμφανιζόταν ως «αιώνιος ηγέτης» και προστάτης της επανάστασης, βρέθηκε φρουρούμενος, αντιμέτωπος με δικαστήριο στις ΗΠΑ και κατηγορίες για «ναρκοτρομοκρατία».

Κι όμως, ακόμη και η πτώση του, δεν «ενώνει» τον κόσμο. Αντίθετα, αποκαλύπτει μια επικίνδυνη ρωγμή. Άλλοι βλέπουν δικαιοσύνη και λύτρωση, άλλοι βλέπουν κατάχρηση ισχύος, παραβίαση κυριαρχίας και προηγούμενο που μπορεί αύριο να στραφεί εναντίον οποιασδήποτε χώρας.

Και κάπως έτσι, η ιστορία του Μαδούρο παύει να είναι μόνο βενεζουελάνικη. Γίνεται διεθνής υπόθεση. Γίνεται ζήτημα ισχύος, δικαίου, γεωπολιτικής, με τον αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, να επιβεβαιώνει ότι ο Μαδούρο θα δικαστεί στις ΗΠΑ.

Από τον ΟΗΕ έως τις μεγάλες δυνάμεις και τις χώρες της Λατινικής Αμερικής, οι αντιδράσεις που ακολουθούν εξηγούν γιατί.

ΟΗΕ

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες δήλωσε ανήσυχος για την «κλιμάκωση» και το γεγονός ότι «δεν έγινε σεβαστό το διεθνές δίκαιο», στηλιτεύοντας το «επικίνδυνο προηγούμενο», καλώντας «όλες» τις πλευρές στη Βενεζουέλα να διεξαγάγουν «διάλογο χωρίς αποκλεισμούς, με πλήρη σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου».

Κολομβία

Ο πρόεδρος Γουστάβο Πέτρο διέταξε να αναπτυχθούν στρατεύματα στα σύνορα· κατήγγειλε την επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και στην «κυριαρχία» των κρατών της Λατινικής Αμερικής, εκφράζοντας ανησυχία για το ενδεχόμενο να πυροδοτήδρι μεγαλύτερη ανθρωπιστική κρίση.

«Παγκόσμιος συναγερμός, επιτέθηκαν στη Βενεζουέλα», πρόσθεσε ζητώντας «άμεση» σύγκληση των αρμόδιων οργάνων του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών (ΟΑΚ) και του ΟΗΕ για να συζητηθεί η «διεθνής νομιμότητα» μετά την «επίθεση» αυτή.

Βραζιλία

Ο βραζιλιάνος πρόεδρος Λουίς Ινάσιου Λούλα ντα Σίλβα καταδίκασε τη «σοβαρή παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας της Βενεζουέλας», εκτιμώντας ότι «οι βομβαρδισμοί (…) και η αιχμαλώτιση του προέδρου της υπερβαίνουν το όριο του αποδεκτού» και «απειλούν τη διατήρηση της περιοχής ως ζώνης ειρήνης», τοποθετούμενος μέσω X.

Κάλεσε τη διεθνή κοινότητα, μέσω των Ηνωμένων Εθνών, να «αντιδράσει σθεναρά».

Μεξικό

Το υπουργείο Εξωτερικών του Μεξικού καταδίκασε τους «μονομερείς» αμερικανικούς βομβαρδισμούς στη Βενεζουέλα, προειδοποιώντας ότι η επιχείρηση αυτή έθεσε «σε σοβαρό κίνδυνο την περιφερειακή σταθερότητα».

Αργεντινή

Αντίθετα τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς χαιρέτισε με το συνηθισμένο του σύνθημα «η ελευθερία προχωράει μπροστά, ζήτω η ελευθερία, διάβολε» ο πρόεδρος της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι, μέγας υποστηρικτής του Ντόναλντ Τραμπ.

Ισημερινός

Ο πρόεδρος του Ισημερινού Ντανιέλ Νομπόα επίσης εξέφρασε ικανοποίηση για την αμερικανική επίθεση, τονίζοντας πως ήρθε «η ώρα όλων των εγκληματιών ναρκωτσαβιστών» και απευθύνοντας το μήνυμα στις μορφές της αντιπολίτευσης Μαρία Κορίνα Ματσάδο και Εδμούνδο Γκονσάλες Ουρούτια, όπως και στον «λαό της Βενεζουέλας», πως «ήρθε η ώρα να γίνετε ξανά ιδιοκτήτες της χώρας σας».

Κίνα

Το Πεκίνο εξέφρασε «βαθύ σοκ» και «καταδίκασε σθεναρά» την «καταφυγή στη βία από τις ΗΠΑ εναντίον ενός κυρίαρχου κράτους και τη δράση τους εναντίον του προέδρου του».

«Αυτή η ηγεμονική συμπεριφορά των ΗΠΑ παραβιάζει κατάφωρα το διεθνές δίκαιο, καταφέρνει πλήγμα στην εθνική κυριαρχία της Βενεζουέλας και απειλεί την ειρήνη και την ασφάλεια στη Λατινική Αμερική και στην Καραϊβική», σύμφωνα με ανακοίνωση του ΥΠΕΞ της Κίνας.

Ρωσία

Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε «βαθιά ανησυχητική και καταδικαστέα» την «πράξη της στρατιωτικής επίθεσης στη Βενεζουέλα», τονίζοντας ακόμη πως «η ιδεολογική εχθρότητα θριάμβευσε επί του οικονομικού πραγματισμού».

Η κυβέρνηση του Νικολάς Μαδούρο θεωρείτο ο κυριότερος σύμμαχος της Ρωσίας στη νότια Αμερική.

Ιράν

«Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών καταδικάζει σθεναρά την αμερικανική στρατιωτική επίθεση εναντίον της Βενεζουέλας και την κατάφωρη παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας της και της εδαφικής ακεραιότητας», ανέφερε δελτίο Τύπου της διπλωματίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας, χαρακτηρίζοντας «παράνομη» την επιχείρηση των ΗΠΑ, εχθρού της Τεχεράνης, με στόχο έναν από τους βασικούς συμμάχους της στη Λατινική Αμερική.

Τουρκία

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε χθες όλα τα μέλη σε αυτοσυγκράτηση για να αποφευχθούν «επιζήμιες συνέπειες για την περιφερειακή και διεθνή ασφάλεια».

ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση κάλεσε να τηρείται το διεθνές δίκαιο, εκφράζοντας ταυτόχρονα την προσήλωσή της σε δημοκρατική και ειρηνική μεταβίβαση της εξουσίας.

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας ανέφερε πως απηύθυνε έκκληση για «αυτοσυγκράτηση» κατά τη διάρκεια συνομιλίας της με τον επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Μάρκο Ρούμπιο.

Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε «αλληλέγγυα στον λαό της Βενεζουέλας» και πως τάσσεται υπέρ «ειρηνικής και δημοκρατικής μετάβασης», προσθέτοντας πως η όποια λύση πρέπει να «σέβεται το διεθνές δίκαιο και τον χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».

Βρετανία

Ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ αφού σημείωσε πως όλες οι χώρες πρέπει να «σέβονται το διεθνές δίκαιο» τόνισε πως το Λονδίνο «δεν συμμετείχε» στην αμερικανική επιχείρηση.

Πρόσθεσε ότι η Βρετανία «δεν θα χύσει ούτε δάκρυ» για το τέλος του «καθεστώτος του Νικολάς Μαδούρο», αναγγέλλοντας συνομιλίες με την Ουάσιγκτον «τις επόμενες ημέρες» για το ζήτημα.

«Το Ηνωμένο Βασίλειο υποστηρίζει εδώ και καιρό τη μεταβίβαση της εξουσίας στη Βενεζουέλα. Θεωρούμε ότι ο Μαδούρο είναι ένας έκνομος πρόεδρος και δεν θα χύσουμε δάκρυα για το τέλος του καθεστώτος του», σημείωσε.

Γαλλία

Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν κάλεσε να υπάρξει «ειρηνική» και «δημοκρατική» μετάβαση στη Βενεζουέλα αναφέροντας πως ο «λαός» της Βενεζουέλας «απαλλάχθηκε» από τη «δικτατορία του Μαδούρο».

Κάλεσε η μετάβαση να γίνει κατά τρόπο που θα σέβεται τη «βούληση του λαού» και να γίνει το «ταχύτερο» από τον Εδμούνδο Γκονσάλες Ουρούτια, υποψήφιο της δεξιάς στις εκλογές του 2024.

Ισπανία

Η Μαδρίτη «δεν θα αναγνωρίσει (…) μια επέμβαση που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο», μολονότι δεν αναγνώριζε ούτε «το καθεστώς Μαδούρο», τόνισε ο ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ.

Η αμερικανική επέμβαση θα μπορούσε να σπρώξει την περιοχή στην «αβεβαιότητα» και πολεμικές περιπέτειες, πρόσθεσε ο σοσιαλιστής πολιτικός καλώντας να υπάρξει «δίκαιη» μετάβαση «με διάλογο».

Γερμανία

Ο γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έκρινε πως ο Νικολάς Μαδούρο «οδήγησε τη χώρα του στην καταστροφή» και «διαδραμάτιζε προβληματικό ρόλο στην περιοχή», υποστηρίζοντας πως εκείνος «ενέπλεξε τη Βενεζουέλα στη διακίνηση ναρκωτικών». Η Γερμανία, θύμισε, δεν αναγνώρισε το αποτέλεσμα των εκλογών του 2024, που ήταν «νοθευμένες».

Το γερμανικό ΥΠΕΞ κάλεσε «όλα τα μέρη να απέχουν από οτιδήποτε θα μπορούσε να επιδεινώσει την κατάσταση και να αναζητήσουν οδό προς πολιτική λύση», επισημαίνοντας πως «οι διεθνείς νομικοί κανόνες θα έπρεπε να τηρούνται».

Πολωνία

«Θα μας δοθεί η ευκαιρία να αναλύσουμε τις επιπτώσεις αυτής της επίθεσης στην κατάσταση στην περιοχή μας. Μια εξέλιξη όπως η (…) αμερικανική επίθεση στη Βενεζουέλα επηρεάζει τον κόσμο ολόκληρο· θα αντιδράσουμε και θα προετοιμαστούμε για αυτή τη νέα κατάσταση», ανέφερε ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

Ιταλία

Η ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζα Μελόνι χαρακτήρισε «νόμιμη» την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση, η οποία είχε κατ’ αυτήν «αμυντικό» χαρακτήρα, ενώ, ταυτόχρονα, τόνισε πως «η εξωτερική στρατιωτική δράση δεν είναι ο τρόπος να τερματίζονται ολοκληρωτικά καθεστώτα».

Ουκρανία

Χωρίς να αναφερθεί ρητώς στην αμερικανική επιχείρηση, ο ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα κατήγγειλε τα «ευρείας κλίμακας εγκλήματα, τη βία, τα βασανιστήρια, την καταπίεση και την παραβίαση όλων των θεμελιωδών ελευθεριών» που απέδωσε στο «καθεστώς Μαδούρο», τον πιο πιστό σύμμαχο της Ρωσίας στη Λατινική Αμερική.

Νότια Αφρική

Το Γιοχάνεσμπουργκ χαρακτήρισε «έκδηλη παραβίαση του χάρτη των Ηνωμένων Εθνών» την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση, τονίζοντας πως η «μονομερής χρήση βίας» είναι «παράνομη» και «υπονομεύει τη σταθερότητα της διεθνούς τάξης».

Ισραήλ

Μέσω του υπουργού Εξωτερικών Γεδεών Σάαρ, το Ισραήλ «χαιρέτισε την απομάκρυνση του δικτάτορα που ηγείτο δικτύου τρομοκρατίας και ναρκωτικών» κι έκανε λόγο για «ιστορική στιγμή», κρίνοντας πως ο Ντόναλντ Τραμπ ενήργησε ως «ο ηγέτης του ελεύθερου κόσμου».

 

Διαβάστε επίσης: Μητσοτάκης: Νέα εποχή μετά τον Μαδούρο στη Βενεζουέλα