Η ΕΚΤ εκτιμά ότι η μείωση επιτοκίων μπορεί να αντισταθμίσει τις επιπτώσεις των δασμών. Τι σημαίνει αυτό για τη νομισματική πολιτική

Ως βασικό εργαλείο αντιστάθμισης των επιπτώσεων από τους αμερικανικούς δασμούς αναδεικνύεται η νομισματική πολιτική, σύμφωνα με ανάλυση οικονομολόγων της Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Όπως επισημαίνεται σε πρόσφατο άρθρο στο blog της ΕΚΤ, οι δασμοί που επέβαλαν οι Ηνωμένες Πολιτείες στους βασικούς εμπορικούς εταίρους τους επιβαρύνουν τόσο την ανάπτυξη όσο και τη δυναμική των τιμών στην Ευρωζώνη, ωστόσο οι κλάδοι που πλήττονται περισσότερο είναι και εκείνοι που ανταποκρίνονται εντονότερα στις μεταβολές των επιτοκίων.

Η εκτίμηση αυτή ενισχύει τα σενάρια ότι μια περαιτέρω μείωση του κόστους δανεισμού θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ανάχωμα απέναντι στις αποπληθωριστικές πιέσεις που γεννά το εμπορικό σοκ.

Πώς λειτουργεί το «κανάλι» των δασμών στην οικονομία

Η μελέτη της ΕΚΤ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, σε μακροοικονομικό επίπεδο, η πτώση της ζήτησης που προκαλείται από τους δασμούς υπερισχύει των επιπτώσεων στην πλευρά της προσφοράς, οι οποίες υπό άλλες συνθήκες θα μπορούσαν να τροφοδοτήσουν πληθωρισμό. Το αποτέλεσμα είναι επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας και των τιμών, με τις επιπτώσεις να γίνονται εντονότερες περίπου έναν έως ενάμιση χρόνο μετά την αρχική επιβολή των μέτρων.

Ενδεικτικά, σύμφωνα με τους υπολογισμούς των οικονομολόγων, όταν οι εξαγωγές της Ευρωζώνης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες μειώνονται κατά 1% λόγω δασμών, το επίπεδο των τιμών καταναλωτή διαμορφώνεται περίπου 0,1% χαμηλότερα στο χαμηλότερο σημείο του κύκλου.

Ασταθή εμπορικά στοιχεία και «ξεφούσκωμα» των εξαγωγών

Τα στοιχεία του εμπορίου εμφάνισαν έντονη μεταβλητότητα το προηγούμενο έτος, καθώς πολλές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις προχώρησαν σε προαγορές προκειμένου να προλάβουν την επιβολή των δασμών, οι οποίοι διαμορφώνονται σε βασικό συντελεστή 15% για τα προϊόντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εισέρχονται στην αμερικανική αγορά. Στη συνέχεια, όμως, η εξάντληση των αποθεμάτων οδήγησε σε αισθητή κάμψη.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία, κατά το τελευταίο τρίμηνο οι εξαγωγές της Ευρωζώνης προς τις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά περίπου 6,5% σε ετήσια βάση, επιβεβαιώνοντας ότι το εμπορικό σοκ έχει πλέον περάσει στην «πραγματική» οικονομία.

Πληθωρισμός κάτω από τον στόχο και ανησυχία στη Φρανκφούρτη

Τα ευρήματα αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα στο σημερινό περιβάλλον, καθώς ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη υποχώρησε στο 1,7% τον Ιανουάριο, κάτω από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ. Ορισμένοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής εκφράζουν τον φόβο ότι η αποπληθωριστική επίδραση των δασμών θα μπορούσε να ενισχυθεί περαιτέρω, εάν δεν υπάρξει επαρκής στήριξη από τη νομισματική πολιτική.

Οι κλάδοι-κλειδιά και η «ευαισθησία» στα επιτόκια

Σύμφωνα με την ανάλυση της ΕΚΤ, οι τομείς που πλήττονται περισσότερο από το σοκ των δασμών είναι τα μηχανήματα, η αυτοκινητοβιομηχανία και τα χημικά προϊόντα. Πρόκειται για κλάδους έντασης κεφαλαίου, οι οποίοι αντιδρούν έντονα στη μείωση του κόστους δανεισμού, καθώς οι επενδύσεις και η παραγωγή τους μπορούν να ανακάμψουν ταχύτερα όταν τα επιτόκια υποχωρούν.

Η συγκεκριμένη δυναμική φαίνεται να ισχύει για περίπου το 60% των κλάδων που εξετάστηκαν στη μελέτη, οι οποίοι αντιστοιχούν σε περίπου το μισό της συνολικής βιομηχανικής παραγωγής της Ευρωζώνης και των εξαγωγών αγαθών προς τις ΗΠΑ.

Το βασικό συμπέρασμα των οικονομολόγων της ΕΚΤ είναι ότι το σοκ των δασμών ασκεί καθοδικές πιέσεις τόσο στις τιμές όσο και στην οικονομική δραστηριότητα έναν χρόνο μετά την εμφάνισή του. Ωστόσο, η χαλαρότερη νομισματική πολιτική μπορεί να λειτουργήσει ως αποτελεσματικό αντίβαρο.

Όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά, η νομισματική πολιτική παραμένει ισχυρό εργαλείο για την αντιμετώπιση των αποπληθωριστικών πιέσεων που προκαλούνται από υψηλότερα εμπορικά εμπόδια, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα ότι η Φρανκφούρτη διατηρεί ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα για τη στήριξη της οικονομίας.

Διαβάστε επίσης; ΕΚΤ χωρίς βιασύνη: Γιατί τα επιτόκια «παγώνουν» και το ευρώ παρακολουθείται στενά