Eurobank Research: Επιτάχυνση απασχόλησης και ισχυρή μεταποίηση το δ’ τρίμηνο 2025. Η δομική πρόκληση και οι προοπτικές ΑΕΠ

Η ελληνική οικονομία ολοκλήρωσε το 2025 με σαφή ενίσχυση της απασχόλησης και αξιοσημείωτη επιτάχυνση στη μεταποίηση, στέλνοντας θετικό σήμα για τη βραχυπρόθεσμη πορεία του πραγματικού ΑΕΠ. Σύμφωνα με το ενημερωτικό δελτίο «7 Ημέρες Οικονομία» της Eurobank Research, η απασχόληση το δ’ τρίμηνο του 2025 ανήλθε σε 4.378,8 χιλιάδες άτομα, καταγράφοντας αύξηση 0,9% σε τριμηνιαία και 2,1% σε ετήσια βάση.

Η επιτάχυνση αυτή, σε σύγκριση με το γ’ τρίμηνο, ενισχύει τη δυναμική της οικονομικής δραστηριότητας στο τέλος του έτους και συνδέεται άμεσα με τη θετική επίδοση του ΑΕΠ, το οποίο στο γ’ τρίμηνο είχε αυξηθεί κατά 2,0% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με τα μακροοικονομικά στοιχεία της ίδιας έκθεσης.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι μονοσήμαντη.

Η απασχόληση και το δομικό έλλειμμα εργατικού δυναμικού

Παρά τη βελτίωση, το επίπεδο της απασχόλησης παραμένει χαμηλότερο από την κορύφωση του β’ τριμήνου 2008 κατά 227,5 χιλιάδες άτομα ή 4,9%. Η απόκλιση αυτή, όπως επισημαίνεται, δεν έχει πλέον κυκλικό χαρακτήρα αλλά δομικό. Δεν πρόκειται δηλαδή για μια προσωρινή υστέρηση που θα καλυφθεί αυτόματα με την ανάκαμψη, αλλά για αποτέλεσμα συρρίκνωσης του εργατικού δυναμικού και βαθύτερων αδυναμιών της αγοράς εργασίας.

Το εργατικό δυναμικό αυξήθηκε οριακά κατά 0,1% το 2025, γεγονός που περιορίζει τις μελλοντικές δυνατότητες ενίσχυσης της απασχόλησης.

Η ελληνική οικονομία εμφανίζει θετικό παραγωγικό κενό, δηλαδή το πραγματικό ΑΕΠ κινείται πάνω από το δυνητικό, στοιχείο που σηματοδοτεί ότι οι διαθέσιμοι παραγωγικοί συντελεστές αξιοποιούνται έντονα, χωρίς όμως επαρκή διεύρυνση της βάσης τους.

Η διατήρηση υψηλών ρυθμών αύξησης της απασχόλησης τα επόμενα έτη προϋποθέτει ενεργές πολιτικές για την επανένταξη νέων, γυναικών, συνταξιούχων και επιστημόνων που μετανάστευσαν την περίοδο της κρίσης, μια κατεύθυνση που έχει επισημανθεί επανειλημμένα από ΤτΕ, ΔΝΤ, Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ΟΟΣΑ.

Σε βάθος χρόνου, ο καθοριστικός παράγοντας παραμένει η παραγωγικότητα της εργασίας, η οποία εξαρτάται από το κεφαλαιουχικό απόθεμα και τη συνολική παραγωγικότητα των συντελεστών.

Μεταποίηση: Ένας από τους λίγους τομείς που ανέκτησαν τις απώλειες της κρίσης

Ιδιαίτερη σημασία έχει η επίδοση της μεταποίησης. Ο δείκτης παραγωγής κατέγραψε αύξηση 2,6% σε τριμηνιαία και 5,4% σε ετήσια βάση το δ’ τρίμηνο του 2025, επιταχύνοντας σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο.

Σε ετήσια βάση, ο μέσος ρυθμός αύξησης για το 2025 διαμορφώθηκε στο 3,3%, παραμένοντας σε σχετικά υψηλά επίπεδα παρά τη μικρή επιβράδυνση έναντι του 2024.

Η μεταποίηση αποτελεί μία από τις λίγες «πραγματικές» μεταβλητές που έχουν καλύψει πλήρως τις απώλειες της περιόδου της κρίσης χρέους. Κλάδοι όπως η βιομηχανία τροφίμων, τα βασικά μέταλλα και τα χημικά προϊόντα κατέγραψαν σημαντικές αυξήσεις, ενώ αρνητική ήταν η συμβολή των πετρελαιοειδών.

Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με τη βραχυπρόθεσμη ενίσχυση του ΑΕΠ και λειτουργεί ως «μαξιλάρι» απέναντι σε διεθνείς αβεβαιότητες.

Εμπορικό έλλειμμα: Βελτίωση λόγω πετρελαίου, όχι εξαγωγικής έκρηξης

Στον εξωτερικό τομέα, το εμπορικό έλλειμμα διαμορφώθηκε στα 33,5 δισ. ευρώ το 2025, μειωμένο κατά 2,1 δισ. ευρώ ή 5,9% σε σχέση με το 2024.

Η βελτίωση αυτή, ωστόσο, δεν οφείλεται σε ισχυρή άνοδο των εξαγωγών, αλλά στη μεγάλη πτώση των εισαγωγών πετρελαιοειδών, οι οποίες μειώθηκαν κατά 5,0 δισ. ευρώ ή 24,4%, αντανακλώντας και τη μείωση των διεθνών τιμών πετρελαίου.

Αντιθέτως, το έλλειμμα στο ισοζύγιο εμπορευμάτων εκτός πετρελαιοειδών και πλοίων επιδεινώθηκε, καθώς οι εισαγωγές αυξήθηκαν περισσότερο σε απόλυτα μεγέθη από τις εξαγωγές. Το στοιχείο αυτό υποδηλώνει ότι η εγχώρια ζήτηση παραμένει ισχυρή, αλλά η παραγωγική βάση δεν επαρκεί για να καλύψει πλήρως τις ανάγκες της οικονομίας.

Ανάπτυξη με όρια

Η συνολική εικόνα του 2025 είναι θετική, αλλά σύνθετη. Η απασχόληση επιταχύνεται, η μεταποίηση ενισχύεται και το ΑΕΠ διατηρεί ρυθμό άνω του 2%. Ταυτόχρονα, όμως, η αγορά εργασίας περιορίζεται από δημογραφικές και δομικές αδυναμίες, ενώ το εξωτερικό ισοζύγιο βελτιώνεται συγκυριακά και όχι χάρη σε διαρθρωτική αναβάθμιση της εξαγωγικής επίδοσης.

Η επόμενη φάση της ανάπτυξης δεν θα κριθεί μόνο από το ύψος της απασχόλησης, αλλά από την ποιότητα των θέσεων εργασίας, την ενίσχυση της παραγωγικότητας και τη διεύρυνση του εργατικού δυναμικού. Σε διαφορετική περίπτωση, η οικονομία κινδυνεύει να φτάσει σε οροφή δυνατοτήτων πριν εξαντλήσει τις αναπτυξιακές της φιλοδοξίες.

Παρακάτω ολόκληρο το ενημερωτικό δελτίο «7 Ημέρες Οικονομία» της Eurobank Research