ΕΟΦ: Επαρκή τα αποθέματα αλλά με «βαριά σκιά» από τη γεωπολιτική κρίση – Πώς ο πόλεμος απειλεί την επάρκεια φαρμάκων στην Ευρώπη
Σε καθεστώς αυξημένης επιτήρησης τίθεται η ευρωπαϊκή αγορά φαρμάκου, καθώς η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή αρχίζει να «δοκιμάζει» την ανθεκτικότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων και οι εθνικές αρχές, ανάμεσά τους και ο ΕΟΦ, παρακολουθούν καθημερινά τις εξελίξεις, με βασικό στόχο την αποτροπή ελλείψεων σε κρίσιμα σκευάσματα.
Παρότι προς το παρόν δεν καταγράφονται εκτεταμένες ελλείψεις σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι καθυστερήσεις στις μεταφορές και η αύξηση του κόστους logistics δημιουργούν ένα περιβάλλον αυξανόμενης αβεβαιότητας. Η αναδρομολόγηση πλοίων και αεροπορικών μεταφορών, λόγω αποφυγής κομβικών σημείων στην περιοχή του Κόλπου, έχει ήδη αρχίσει να επιμηκύνει τους χρόνους παράδοσης.
Ελλάδα: Επαρκή αποθέματα, αλλά με «φόντο» ανησυχίας
Στην Ελλάδα, η εικόνα παραμένει μέχρι στιγμής ελεγχόμενη. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΟΦ, Σπύρο Σαπουνά, δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για τους ασθενείς, καθώς τα αποθέματα κρίσιμων φαρμάκων θεωρούνται επαρκή για τους επόμενους μήνες.
Η αγορά εμφανίζει τη γνωστή εποχική εικόνα, με περιορισμένες ελλείψεις σε συγκεκριμένους κωδικούς, οι οποίες όμως δεν συνδέονται ευθέως με τη γεωπολιτική κρίση. Περίπου 80 σκευάσματα παρουσιάζουν μειωμένη διαθεσιμότητα, ωστόσο για αυτά έχουν ήδη ενεργοποιηθεί μηχανισμοί προστασίας, όπως η απαγόρευση παράλληλων εξαγωγών.
Το κρίσιμο στοιχείο, ωστόσο, είναι ότι οι Αρχές δεν επαναπαύονται. Το Υπουργείο Υγείας και ο ΕΟΦ έχουν ήδη πραγματοποιήσει διαδοχικές συσκέψεις, θέτοντας σε εφαρμογή σχέδιο προληπτικής θωράκισης.
Πού εντοπίζεται ο μεγαλύτερος κίνδυνος
Η πραγματική πίεση εντοπίζεται στα φάρμακα υψηλής ευαισθησίας. Πρόκειται κυρίως για σκευάσματα που απαιτούν αυστηρές συνθήκες μεταφοράς, όπως εμβόλια και βιολογικοί παράγοντες, αλλά και προϊόντα με μικρό χρόνο ζωής.
Παράλληλα, ανησυχία προκαλεί η εξάρτηση της παραγωγής από πρώτες ύλες και δευτερεύοντα υλικά που διακινούνται μέσω περιοχών της Μέσης Ανατολής. Από τα ενεργά φαρμακευτικά συστατικά που προέρχονται από την Ασία έως τα απλά αλλά κρίσιμα υλικά, όπως πώματα και πλαστικά εξαρτήματα, κάθε διαταραχή στην αλυσίδα μπορεί να έχει πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αν η κρίση παραταθεί, το πρόβλημα μπορεί να γίνει «εκθετικό», με την αύξηση του κόστους μεταφοράς και τη μείωση της διαθέσιμης χωρητικότητας να λειτουργούν ως καταλύτες.
Τα μέτρα που «κλειδώνουν» στο παρασκήνιο
Η ελληνική πλευρά προετοιμάζεται για κάθε ενδεχόμενο. Στο τραπέζι βρίσκονται παρεμβάσεις που στοχεύουν στην άμεση ενίσχυση της επάρκειας και την αποφυγή κρίσεων.
Μεταξύ των βασικών επιλογών είναι η παράταση της απαγόρευσης εξαγωγών για σκευάσματα που εμφανίζουν πίεση, η επιτάχυνση έκτακτων εισαγωγών μέσω του ΙΦΕΤ και η στενή συνεργασία με τις φαρμακευτικές εταιρείες για συνεχή αποτύπωση των αποθεμάτων.
Παράλληλα, η διασύνδεση με ευρωπαϊκούς μηχανισμούς και η αξιοποίηση της ψηφιακής παρακολούθησης επιτρέπουν πιο άμεσες και στοχευμένες παρεμβάσεις, πριν εμφανιστούν πραγματικές ελλείψεις στην αγορά.
Το στοίχημα της επάρκειας σε ένα αβέβαιο περιβάλλον
Η φαρμακευτική αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα δοκιμασία, όπου η γεωπολιτική αστάθεια μετατρέπεται σε παράγοντα υγειονομικού κινδύνου. Η μέχρι τώρα εικόνα δείχνει ανθεκτικότητα, ωστόσο η διάρκεια της κρίσης θα κρίνει και την εξέλιξη των επιπτώσεων.
Για την Ελλάδα, το στοίχημα είναι διπλό: να διατηρήσει την επάρκεια σε κρίσιμα φάρμακα και ταυτόχρονα να αποτρέψει φαινόμενα πανικού ή στρεβλώσεων στην αγορά. Σε ένα περιβάλλον που αλλάζει καθημερινά, η προληπτική ετοιμότητα μετατρέπεται σε βασικό εργαλείο διασφάλισης της δημόσιας υγείας.
Διαβάστε επίσης: Η Ελλάδα στο FAST-EU: Ο ΕΟΦ μπαίνει στο «γρήγορο κανάλι» των κλινικών δοκιμών
Μ.Η.Τ. 242183