Από το χωράφι στο ράφι: Πώς διαμορφώνονται οι τιμές φρούτων-λαχανικών

ΙΕΛΚΑ: Μια νέα έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών αποκαλύπτει τους βασικούς παράγοντες που καθορίζουν τις τιμές των φρούτων και λαχανικών, από την παραγωγή μέχρι το τελικό σημείο πώλησης.

Η μελέτη, που βασίστηκε σε στοιχεία παραγωγών, χονδρεμπόρων, λιανεμπόρων, καθώς και καταναλωτών, εστιάζει στα πιο δημοφιλή προϊόντα, όπως πατάτα, ντομάτα, κρεμμύδι, μήλο, πορτοκάλι και λεμόνι.

Το κύριο κανάλι λιανικής για φρούτα και λαχανικά παραμένουν οι λαϊκές αγορές, με μερίδιο 50%, ακολουθούμενες από τα σούπερ μάρκετ (30%), τα οπωροπωλεία (12%) και την απευθείας πώληση από παραγωγούς (8%). Τα σούπερ μάρκετ σημειώνουν υψηλότερα ποσοστά πωλήσεων σε προϊόντα όπως πατάτες και κρεμμύδια, ενώ οι λαϊκές αγορές κυριαρχούν σε ντομάτες, μήλα και πορτοκάλια.

Διαμόρφωση Τιμών

Η έρευνα ανέδειξε ότι ο παραγωγός συνεισφέρει το μεγαλύτερο μέρος της τελικής τιμής (43%), ενώ ακολουθούν το λιανεμπόριο (24%), το χονδρεμπόριο (21%) και ο ΦΠΑ (12%). Τα logistics αποτελούν το πιο σημαντικό κόστος (22%), με το μισθολογικό κόστος (18%) και την ενέργεια (14%) να ακολουθούν. Οι φόροι συνολικά διαμορφώνουν πάνω από το 25% της τελικής τιμής, επηρεάζοντας σημαντικά τη συνολική δομή κόστους.

Όπως επισημαίνεται, τα τελευταία χρόνια, οι τιμές παραγωγού και καταναλωτή ακολουθούν αντίστοιχες αυξητικές τάσεις, με τα λαχανικά παραγωγού να σημειώνουν αύξηση 46,1% και οι τιμές τους στα ράφια να αυξάνονται κατά 31,8%. Αντίστοιχα, οι τιμές φρούτων παραγωγού αυξήθηκαν κατά 31,8% και οι τιμές καταναλωτή κατά 31,3%.

Τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας είναι:

• Υπάρχουν σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά προϊόν
• Τα τελευταία χρόνια οι τιμές παραγωγού και οι τιμές τελικού σημείου πώλησης ακολουθούν παρόμοιες πορείες
• Το μεγαλύτερο κανάλι λιανικής πώλησης είναι οι λαϊκές αγορές και ακολουθεί το κανάλι του σουπερμάρκετ.
• Τα μεγαλύτερα κόστη της εφοδιαστικής αλυσίδας είναι οι φόροι, το μισθολογικό κόστος και τα logistics με διαφοροποιήσεις ανά προϊόν.
• Τα περιθώρια κέρδους για τους εμπλεκομένους καταγράφονται αρκετά χαμηλά και στο σύνολο τους είναι περίπου όσο και το σχετικό ΦΠΑ.
• Δεν υπάρχει κάποια κατηγορία κόστους με σημαντικές προοπτικές μείωσης. Το μισθολογικό κόστος δεν αναμένεται να μειωθεί, το κόστος ενέργειας επίσης δεν αναμένεται να μειωθεί. Το κόστος των logistics λόγω της πολυπλοκότητας της αγοράς (πολλοί μικροί παραγωγοί και δύσκολη γεωγραφία) και λόγω της φύσης των προϊόντων (νωπά) δεν έχει σημαντικά περιθώρια μείωσης. Ενδεχομένως καλύτερες καιρικές συνθήκες να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη παραγωγή και υψηλότερη παραγωγικότητα, το οποίο να βοηθήσει συνολικά τον κλάδο μέσω των οικονομιών κλίμακας.

Η έρευνα τονίζει τη δυσκολία μείωσης των κοστών, καθώς οι βασικές συνιστώσες, όπως μισθοδοσία, ενέργεια και logistics, δεν παρουσιάζουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης. Οι αλλαγές στις καιρικές συνθήκες και η αύξηση της παραγωγικότητας μέσω οικονομιών κλίμακας είναι από τις λίγες ελπίδες για μείωση τιμών στον κλάδο.

Διαβάστε επίσης: ΙΝΚΑ/Χριστούγεννα: Ακριβότερο κατά 10% φέτος το τραπέζι