Η νέα σύμβαση με τη Hellenic Train φέρνει επενδύσεις 420 εκατ. ευρώ, 23 νέα ηλεκτρικά τρένα και αυστηρά χρονοδιαγράμματα έως το 2027

Η αναθεωρημένη σύμβαση του ελληνικού Δημοσίου με τη Hellenic Train, που κατατέθηκε στη Βουλή προς κύρωση, αλλάζει το πλαίσιο λειτουργίας και επενδύσεων στον ελληνικό σιδηρόδρομο. Για πρώτη φορά μετά από χρόνια, οι δεσμεύσεις συνοδεύονται από αυστηρά χρονοδιαγράμματα, οικονομικές ρήτρες και συγκεκριμένες υποχρεώσεις και για τις δύο πλευρές, σε μια προσπάθεια να ξεφύγει το σύστημα από τον φαύλο κύκλο της απαξίωσης και των καθυστερήσεων.

Στον πυρήνα της συμφωνίας βρίσκονται επενδύσεις 420 εκατ. ευρώ από τη Hellenic Train, εκ των οποίων τα 308 εκατ. αφορούν την προμήθεια 23 νέων ηλεκτροκίνητων τρένων. Τα νέα συρμοί πρέπει να έχουν παραδοθεί και τεθεί σε κανονική κυκλοφορία έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027, με τη σύμβαση να προβλέπει ότι κάθε απόκλιση ενεργοποιεί περίοδο συμμόρφωσης έξι μηνών. Αν και αυτή παρέλθει χωρίς αποτέλεσμα, το Δημόσιο αποκτά δικαίωμα καταγγελίας της σύμβασης, ένα στοιχείο που αλλάζει ριζικά τη σχέση κράτους και παρόχου.

Δοκιμές από το 2026 και αναβάθμιση των υποδομών συντήρησης

Σύμφωνα με πληροφορίες του υπουργείου Μεταφορών, τα πρώτα δοκιμαστικά των νέων τρένων αναμένονται εντός του 2026 και, εφόσον δεν υπάρξουν τεχνικά εμπόδια, θα αρχίσει σταδιακά η παράδοση των συρμών. Παράλληλα, η Hellenic Train αναλαμβάνει υποχρέωση επενδύσεων 20 εκατ. ευρώ έως τα τέλη του 2027 για την αναβάθμιση των αμαξοστασίων που μισθώνει, ώστε να μπορούν να υποστηρίξουν τον νέο στόλο. Επιπλέον, παραμένουν σε ισχύ οι επενδύσεις 15 εκατ. ευρώ για συστήματα πληροφόρησης επιβατών, νέα εμπορική πλατφόρμα και βελτιώσεις στους σταθμούς, οι οποίες μετατέθηκαν χρονικά έως το τέλος του 2027.

Στο επενδυτικό πακέτο εντάσσονται και τα «Ασημένια Βέλη». Εκτός από την προμήθεια των πέντε ETR470 που έχει ήδη κοστίσει 58 εκατ. ευρώ, προβλέπεται και η αναβάθμισή τους με 19 εκατ. ευρώ έως το 2029, ώστε να επανενταχθούν πλήρως στο δίκτυο, όταν ολοκληρωθούν τα έργα αποκατάστασης της υποδομής.

Το Δημόσιο υπό πίεση για τα έργα του σιδηροδρόμου

Η νέα σύμβαση δεν μεταφέρει τις υποχρεώσεις μόνο στον πάροχο. Το ελληνικό Δημόσιο δεσμεύεται ρητά να αποκαταστήσει και να εκσυγχρονίσει την υποδομή, η οποία υπέστη σοβαρά πλήγματα τόσο από χρόνια υποεπένδυση όσο και από τις καταστροφές του «Daniel». Εάν τα έργα δεν ολοκληρωθούν εγκαίρως, το κράτος θα υποχρεωθεί να αποζημιώσει τη Hellenic Train, στοιχείο που δημιουργεί ισχυρό κίνητρο για τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων.

Η πλήρης αποκατάσταση της γραμμής Αθήνα-Θεσσαλονίκη, με τηλεδιοίκηση, σηματοδότηση και σύστημα ETCS σε όλο τον άξονα, τοποθετείται στο καλοκαίρι του 2026. Τον Ιούνιο του ίδιου έτους αναμένεται να ενεργοποιηθεί και η γραμμή Αγιοι Θεόδωροι-Λουτράκι, ενώ έως τα τέλη του 2027 προβλέπεται να έχει ολοκληρωθεί τμήμα της υπογειοποίησης των Σεπολίων, ένα έργο που έχει καθυστερήσει για χρόνια.

Στον ίδιο ορίζοντα εντάσσεται και ο προαστιακός της δυτικής Αττικής, καθώς και η ολοκλήρωση του ETCS και της διπλής ηλεκτροδοτούμενης γραμμής έως το Ρίο. Για το τέλος του 2028 έχει τεθεί ως στόχος η παράδοση των κατεστραμμένων από τον «Daniel» τμημάτων Λάρισα-Βόλος και Παλαιοφάρσαλος-Καλαμπάκα, τα οποία παραμένουν κρίσιμες πληγές στο δίκτυο.

Χρήματα, αποζημιώσεις και προσδοκίες εσόδων

Το κράτος συνεχίζει να καταβάλλει στη Hellenic Train ετήσια αποζημίωση έως 50 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ για τις υποχρεώσεις δημόσιας υπηρεσίας, ενώ από το 2026 το τίμημα μπορεί να αναπροσαρμόζεται με βάση τον δείκτη τιμών καταναλωτή της ΕΛΣΤΑΤ. Για το 2025 έχει ήδη υπολογιστεί πρόσθετη επιβάρυνση περίπου 1,67 εκατ. ευρώ στον προϋπολογισμό. Από την πλευρά της, η Hellenic Train εκτιμά ότι τα έσοδά της θα αρχίσουν να αυξάνονται από το 2027, με στόχο να φτάσουν τα 188,6 εκατ. ευρώ έως το 2036, ποντάροντας στην ανανέωση του στόλου και στη βελτίωση της υποδομής.

Η νέα σύμβαση, με τις ρήτρες, τα χρονοδιαγράμματα και τα αμοιβαία ρίσκα, συνιστά μια προσπάθεια επανεκκίνησης του ελληνικού σιδηροδρόμου. Το αν θα πετύχει, θα φανεί όχι στα χαρτιά, αλλά στα τρένα που θα βγουν στις ράγες τα επόμενα δύο χρόνια.

Διαβάστε επίσης: Ο ελληνικός σιδηρόδρομος ξαναμπαίνει στις «ράγες» του ΕΣΠΑ με 124,7 εκατ.€