Οι ΗΠΑ αποκαλύπτουν σχέδιο 21 σημείων για τη Γάζα: Από τη μετεγκατάσταση στην ανοικοδόμηση και την ειρήνη» – Τι φοβάται το Ισραήλ

Οι ΗΠΑ, μέσω ενός απόρρητου εγγράφου με 21 σημεία, επιχειρούν να μεταλλάξουν τη στρατηγική τους στη Γάζα. Από σχέδια «μεταφοράς» των κατοίκων, σε ένα σχέδιο που υποστηρίζει την παραμονή τους, την ανοικοδόμηση και την οδό προς παλαιστινιακή κρατική υπόσταση. Το σχέδιο, συνταγμένο από τον απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ με τη συμβολή του Τόνι Μπλερ και του Τζάρεντ Κούσνερ, δόθηκε προς εξέταση σε αραβικές και μουσουλμανικές χώρες στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Ορισμένοι σχολιαστές χαρακτηρίζουν τη μεταστροφή ως «θεαματική». Μόλις τον Φεβρουάριο, ο Τραμπ έκανε δημόσιες συζητήσεις για ενδεχόμενη «μετεγκατάσταση» των δύο εκατομμυρίων κατοίκων της Γάζας. Τώρα, το νέο πλαίσιο καλεί ρητά για την παραμονή τους και τη σταδιακή ανοικοδόμηση.

Η πρόταση περιλαμβάνει άμεση κατάπαυση του πυρός, απελευθέρωση ομήρων μέσα σε 48 ώρες, μαζική ανθρωπιστική βοήθεια, προσωρινή διοίκηση υπό διεθνή εποπτεία, πλήρη αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας και συμμετοχή μιας διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης. Στον ορίζοντα τίθεται η δυνατότητα πολιτικής λύσης με αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους, υπό την προϋπόθεση μεταρρυθμίσεων της Παλαιστινιακής Αρχής.

Αλλά δεν λείπουν οι «κόκκινες γραμμές»: Η Χαμάς πρέπει να αποκλειστεί από τη διοίκηση, να αφοπλιστεί πλήρως, και να υποβληθεί σε διαδικασία αποριζοσπαστικοποίησης.

Μέχρι στιγμής, ο Τραμπ εμφανίζεται αισιόδοξος, δηλώνοντας ότι «έντονες διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη για τέσσερις ημέρες και θα συνεχιστούν όσο χρειαστεί».

Revealed: US 21-point plan for ending Gaza war, creating pathway to Palestinian state https://t.co/OqdY1VRB0r

— The Times of Israel (@TimesofIsrael) September 27, 2025

Τι σημαίνουν τα 21 σημεία και τι «παρασκήνιο» φωτίζουν

Τα 21 σημεία περιλαμβάνουν:

• Δημοσιοποίηση σχεδίου κατάπαυσης πυρός συνοδευόμενης από σταδιακή απόσυρση ισραηλινών δυνάμεων.

• Απελευθέρωση όλων των ομήρων εντός 48 ωρών και απελευθέρωση κρατουμένων.

• Οικονομική ανοικοδόμηση μέσω επενδύσεων και ειδικών ζωνών με ελαφρύνσεις.

• Παροτρύνσεις για τη μόνιμη παραμονή των Παλαιστινίων στη Γάζα και δυνατότητα επιστροφής εθελοντικά.

• Λειτουργία προσωρινής κυβέρνησης Παλαιστινίων τεχνοκρατών υπό διεθνή παρακολούθηση.

• Καμία συμμετοχή της Χαμάς στη διακυβέρνηση, πλήρης καταστροφή επιθετικών υποδομών της.

• Διεθνής δύναμη σταθεροποίησης που θα εποπτεύει ασφάλεια και εκπαίδευση παλαιστινιακής αστυνομίας.

• Ορισμός διαλόγου ΗΠΑ-Ισραήλ-Παλαιστινίων για οριοθέτηση πολιτικού ορίζοντα ειρηνικής συνύπαρξης.

Η πρόταση δεν είναι άγνωστη. Πολλά στοιχεία της είχαν ήδη συζητηθεί μέσω του αμερικανικού σχεδίου «GREAT» που είχε προταθεί ως ιδέα για ανασυγκρότηση της Γάζας, με μετακινήσεις πληθυσμών και ανάπτυξη υποδομών.

Από τα πρώτα στάδια, ο ειδικός απεσταλμένος Witkoff έχει δηλώσει ότι είναι «αισιόδοξος ότι τις επόμενες μέρες θα υπάρξει πρόοδος», επισημαίνοντας ότι το σχέδιο έχει ήδη κοινοποιηθεί σε χώρες-κλειδιά της Μέσης Ανατολής.

Προκλήσεις, αντιδράσεις και σκιές στο παρασκήνιο

Ακόμη και η αποκάλυψη του σχεδίου απέδειξε πόσο λεπτή είναι η ισορροπία. Η Χαμάς μπορεί να το απορρίψει, καθώς, ήδη θεωρείται δύσκολο να δεχθεί τον πλήρη αφοπλισμό και την απομάκρυνση από τη διοίκηση.

Από ισραηλινής πλευράς, υπάρχουν αντιδράσεις για τη δυνατότητα αναγνώρισης παλαιστινιακού κράτους, κάτι που πολλοί συγκρίνουν με «όρους κόκκινης γραμμής» για τον Νετανιάχου.

Σε περιφερειακό επίπεδο, το σχέδιο θα πρέπει να «πουληθεί» σε Αραβικές και μουσουλμανικές χώρες. Με το 21-σημείο έγγραφο, η Ουάσινγκτον επιχειρεί να συγκεντρώσει πολιτική στήριξη, όπως επιβεβαιώνουν οι πληροφορίες ότι το σχέδιο παρουσιάστηκε σε αραβικά κράτη.

Μια ακόμη σημαντική πλευρά είναι η δέσμευση του Τραμπ ότι δεν θα επιτρέψει την προσάρτηση της Δυτικής Όχθης από το Ισραήλ. Μια τοποθέτηση που ενίσχυσε την ελπίδα πολλών ότι η αμερικανική πολιτική μπορεί να τεθεί υπό όρια.

Τέλος, ποσά δισεκατομμυρίων ενδέχεται να διατεθούν για ανοικοδόμηση, και το σχέδιο προβλέπει ειδικές ζώνες επενδύσεων αλλά και νομική κατοχύρωση δικαιωμάτων.

Ποιο μήνυμα στέλνει η Ουάσινγκτον

Η στροφή της αμερικανικής τακτικής, από σχέδιο «μετεγκατάστασης» σε σχέδιο κρατικής οδού, αποτυπώνεται ως πολιτική στροφή στην προσέγγιση των ΗΠΑ προς τη Μέση Ανατολή.

Η Αθήνα και άλλες πρωτεύουσες παρακολουθούν προσεκτικά, καθώς, η ευθυγράμμιση του σχεδίου με τα συμφέροντα των παλαιστινίων θα είναι κλειδί για τη βιωσιμότητα του εγχειρήματος.

Η Χαμάς, από την άλλη πλευρά, αντιμετωπίζει το δίλημμα να αποδεχθεί τον αφοπλισμό και τον ρόλο «στο περιθώριο» ή να απορρίψει το σχέδιο και να επιστρέψει σε στρατιωτικά όπλα.

Αν το σχέδιο τεθεί σε εφαρμογή, θα σηματοδοτήσει την πιο τολμηρή αμερικανική πρωτοβουλία για το ζήτημα της Παλαιστίνης μετά από δεκαετίες. Αν αποτύχει, μπορεί να ενισχύσει τη ρητορική του αδιεξόδου και της αντίστασης.

Διαβάστε επίσης: ΟΗΕ Vs Τραμπ: Δύο σχέδια για το μέλλον της Γάζας – Ποιο θα επικρατήσει;